IBhunga lezeNzululwazi laMazwe ngaMazwe (ISC) lizibophelele ekuqhubeleni phambili inzululwazi yolwandle kunye nozinzo ngokusebenzisa amaphulo ehlabathi, intsebenziswano, kunye neenzame zomgaqo-nkqubo. Ngokuxhasa uphando lwezifundo ezahlukeneyo kunye nokukhuthaza izisombululo ezisekelwe kwisayensi, i-ISC isebenza ukujongana nemingeni ebalulekileyo yolwandle efana nongcoliseko lweplastiki, utshintsho lwemozulu, kunye nokulahleka kwezinto eziphilayo, okunegalelo kwimpilo, ulwandle oluzinzileyo kwizizukulwana ezizayo.
Uluntu lolwandle lwe-ISC
I-ISC ixhasa amalinge esayensi kunye neenkqubo ezomeleza iinzame zenzululwazi zehlabathi kwisayensi yolwandle kunye nozinzo. Ngokusebenzisa i-ISC Affiliated Bodies and Members umsebenzi wabo ugxile kwimiba enxulumene nolwandle (jonga amaqumrhu aBandakanyiweyo aBandakanyiweyo kunye namaLungu angezantsi), i-ISC idibanisa uluhlu olubanzi lobuchwephesha bezenzululwazi kwimimandla efana nokujikeleza kolwandle, ukujonga, iimpembelelo zemozulu, kunye ne-ecosystems yaselwandle.
Ishumi leminyaka le-UN Ocean
The Ishumi leminyaka yoLwandle lweZizwe eziManyeneyo ibonelela ngenkqubo-sikhokelo engazange ibonwe ngaphambili yokuqhubela phambili inzululwazi yolwandle ukuxhasa uphuhliso oluzinzileyo. Njengeqabane eliphambili, i-ISC ilwela uphando lwezifundo ezahlukeneyo, ukwakhiwa kwamandla, kunye nokwabelana ngolwazi ukujongana nemingeni engxamisekileyo efana nokufudumala kolwandle, iziganeko ezigqithisileyo, kunye nokuthotywa kwenkqubo yendalo. Ngokuxhasa ukubandakanya, isayensi ejolise kwizisombululo, i-ISC iqinisekisa ukuba ulwazi lolwandle lunceda abantu kunye neplanethi.
IiNkomfa zoLwandle lwe-UN
Ukwakha kumagalelo ayo kwiiNkomfa zangaphambili ze-UN Ocean kwi 2017 kwaye 2022, I-ISC ilungiselela indima esebenzayo kwi UNOC 2025. Ngokubiza amaqela eengcaphephe kunye nokuququzelela iingxoxo zomgaqo-nkqubo wesayensi, i-ISC iqinisekisa ukuba ubungqina bamva nje benzululwazi bazisa iingxoxo eziphambili kunye nezivumelwano.
Ngo-2025, i-ISC ilungiselele amagalelo abhaliweyo kuYilo lweZero lweSibhengezo sezoPolitiko, ukuchonga izikhewu eziphambili kunye nokubonelela ngeengcebiso zokuqinisa isiseko sayo esisekelwe kwisayensi. Yakhelwe phezu kwemibono evela kwi Iqela leengcali zolwandle ze-ISC, uhlalutyo lugxininisa indima ebalulekileyo yesayensi ekuqondeni imingeni yolwandle kunye nokuphuhlisa izisombululo ezisebenzayo, ezisekelwe kubungqina, ngelixa ligxininisa imfuno yendlela edibeneyo kunye neyobulungisa kulawulo lolwandle.
Ukunceda ukuqinisekisa ukuba iSibhengezo sibonakalisa ulwazi lwamva nje lwenzululwazi, iqela leengcali zolwandle lwe-ISC nalo lichonge izinto eziphambili ngokwenzululwazi ukwazisa uthethathethwano kunye nokuxhasa isenzo esilungelelanisiweyo esijongana nobungakanani kunye nokungxamiseka kwemingeni ejongene nolwandle.
I-ISC ikwacebisa aMazwe angamaLungu kwiiPaneli zokuSebenza eLwandle, inceda ukubumba iingxoxo ezinomxholo kwaye idibanise iimbono zenzululwazi kwizindululo ezinokusebenza.
Umsebenzi onxulumeneyo
Ukuphakamisa ilizwi leSiqithi esiNcinci samazwe aPhuhlisayo (SIDS)
Amazwe asakhasayo eSiqithi Esincinci aphambili kutshintsho lolwandle, ajongene nokunyuka kwamaqondo olwandle, imozulu embi, kunye noxinzelelo lobutyebi baselwandle. Ii-ISC's IKomiti yoNxibelelwano yeSIDS idibanisa iingcali ezisuka kule mimandla ukuqinisekisa ukuba ulwazi lwazo kunye nezinto eziphambili kuzo zibumba iingxoxo zolwandle zehlabathi. Ngokudibanisa ubuchwephesha basekhaya kunye nesayensi yehlabathi, i-ISC inceda ukomeleza ukomelela kunye nezicwangciso zokuziqhelanisa neziqithi zelizwe.
Ungcoliseko lwePlastiki, kubandakanywa nemekobume yaselwandle
Ungcoliseko lwePlastiki yingxaki ekhulayo enefuthe elimandla kwi-ikhosistim yolwandle. I-ISC iyaqhubeka nokuxhasa ngenkuthalo IKomiti yoThethathethwano phakathi kooRhulumente (INC) ngoNgcoliseko lwePlastiki, ukuqinisekisa ukuba ubungqina benzululwazi bazisa uphuhliso lwesivumelwano esisebenzayo nesibophelelayo ngokusemthethweni. Ngokudibanisa ubuchule besayensi kunye neenkqubo zomgaqo-nkqubo, i-ISC inegalelo kwiinzame zehlabathi zokunciphisa inkunkuma yeplastiki kunye nokukhusela ulwandle.
Resources
Uthungelwano lwehlabathi lwe-ISC luvelisa ulwazi olubalulekileyo, iingxelo, kunye nezixhobo zokuqhubela phambili inzululwazi yolwandle kunye nokwazisa ukwenziwa kwezigqibo. Eli candelo libonisa izibonelelo eziphambili ezinxulumene nolwandle ezivela kumalungu e-ISC kunye nothungelwano lweengcali, ukuqinisekisa ukuba uphando oluphezulu luyafikeleleka kubenzi bomgaqo-nkqubo, abaphandi kunye nabachaphazelekayo abasebenza ukukhusela nokubuyisela ulwandle.
Amaqumrhu aBandakanyayo kunye namaLungu
- KwiCaribbean Academy of Sciences (CAS)
- Iziko leNzululwazi yaseMonaco (CSM)
- Umhlaba Wekamva
- Inkqubo yokuJonga iGlobal Ocean (GOOS)
- IZiko leNzululwazi leSizwe laseIndiya (INSA)
- IManyano yezeJografi yeHlabathi (IGU)
- IManyano yaMazwe ngaMazwe yoPhando lweQuaternary (INQUA)
- IManyano yeHlabathi yeGeodesy kunye neGeophysics (IUGG)
- IManyano yeHlabathi yeNzululwazi yoMhlaba (IUSS)
- IBhunga loPhando leLizwe (CNR), eItali
- IBhunga loPhando leSizwe laseKhanada (NRC)
- I-Nigerian Academy yeSayensi
- Isikolo iRoyal Irish (RIA)
- Umbutho wasebukhosini, eUnited Kingdom
- IKomiti yezeNzululwazi ngoPhando ngeAntarctic (SCAR)
- IKomiti yeNzululwazi kuPhando lwaseLwandle (SCOR)
- KwiYunivesithi yaseArctic (UArctic)
- IYunivesithi yaseMzantsi Pacific (USP)
- IYunivesithi yaseBergen (UiB), eNorway
- Inkqubo yoPhando lweMozulu yeHlabathi (WCRP)
Amaphepha enzululwazi aphononongwe ngoontanga kunye neengxelo
- Inkqubela phambili ekuqondeni ukutshintshiselana komoya nolwandle kunye nokuhamba ngebhayisekile kweegesi zegreenhouse kulwandle olungaphezulu (ifakwe ngu IKomiti yeNzululwazi kuPhando lwaseLwandle (SCOR)) igxininisa imfuneko yokulungelelaniswa, indlela yokufundisa ngeendlela ezahlukeneyo ukuqonda ngcono ukukhwela ibhayisekile elwandle kwiigesi zegreenhouse (GHGs) kunye nokusabela kwazo kutshintsho lolwandle, okubalulekileyo ekujonganeni neempembelelo zemozulu nokusingqongileyo.
- Imisayino ye-DOC engaqhelekanga iveza ulawulo lwentsimbi kumandla okuthengisa kumazwe angaphandle kuLwandlekazi oluMazantsi ePasifiki (ithunyelwe ngu I-SCOR) iphonononga indlela ukuthunyelwa kwesuntswana elinzulu lolwandle kuLwandlekazi oluMazantsi evuselelwa ngayo yintsimbi evela kumxube onzulu ongaphambili kunye nokunyibilika komkhenkce wolwandle, okunefuthe lokuthinjwa kwekhabhoni ixesha elide kunye neempembelelo zokutshintsha kwemozulu.
- Ngaba siyijongela phantsi impembelelo yendalo kunye nendaleko yokufudumala? Ukusebenzisana nabanye abaqhubi bokusingqongileyo kunokunyusa umngcipheko weentlobo kumaqondo obushushu aphezulu (ithunyelwe ngu I-SCOR) igxininisa ukubaluleka kokuqwalasela i-stressors ezongezelelweyo zokutshintsha kwehlabathi xa ufunda ii-curves ze-thermal performance curves (TPCs) kwi-ectotherms, njengoko ukusilela ukwenza oko kunokukhokelela ekunciphiseni ingozi yokufudumala kwi-ecosystems.
- I-Bioaccumulation ye-polycyclic aromatics hydrocarbons evela kwi-leachates yenkunkuma yecuba yamanzi kwiintlobo zePeronia peronii ezivela kummandla wePersian Gulf (ifakwe yi-Integrated Marine Biosphere Research (IMBeR), i-Large-Scale-Scale-Scale Ocean Research Project phantsi I-SCOR kunye neGlobal Research Network phantsi Umhlaba Wekamva) ityhila indlela imichiza eyityhefu ephuma kwinkunkuma yecuba yamanzi eqokelelana kubomi baselwandle kwiPersian Gulf.
- Isicwangciso seNkqubo yokuBandakanya, i-Global Deep-Sea yoLwandle lweshumi leminyaka (ithunyelwe ngu I-SCOR) ichaza inkqubo yophando lwebhayoloji ye-deep-sea, 'Challenger 150,' ejolise ekujonganeni nemibuzo ebalulekileyo yenzululwazi malunga ne-ecosystems enzulu yolwandle ukwazisa ulawulo oluzinzileyo, ngokugxila ekuqokeleleni idatha, ukwakhiwa kwamandla, kunye nokubandakanya ukuxhasa i-UN Decade ye-Ocean Science for Sustainable Development.
- Ukwakha iZikolo zaseHlobo eziPhumelelayo zaMazwe ngaMazwe ukuze kuphuculwe amandla oMsebenzi waBafundi baseLwandle (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) iphonononga impembelelo yothotho lwezikolo zasehlotyeni zaseClimEco zaselwandle kwaye inika isikhokelo ekuyileni iinkqubo zokufunda zesayensi ezingekho sikweni ukuxhobisa abaphandi bekhondo lokuqala ekuqhubeleni phambili uzinzo lolwandle.
- Ikhemistri yeCarbonate kunye ne-CO2 dynamics kwiPersian Gulf (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) ibonelela ngedatha ebalulekileyo ngobume benkqubo yekhabhoni yamanzi olwandle kwiPersian Gulf.
- Ishumi leminyaka lokuBandakanywa kweeSayensi zeNtlalo kwiProjekthi yoPhando lwe-Marine Biosphere eDityanisiweyo (i-IMBeR): Kuninzi okwenziwayo, kuninzi okufuneka kwenziwe? (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) igxininisa ukubaluleka kothungelwano lophando lwehlabathi jikelele, kusetyenziswa iprojekthi ye-IMBeR njengophononongo lokuphonononga ukuba intsebenziswano kwiingingqi ezahlukeneyo kunye namacandelo anokujongana njani nemingeni enzima yentlalo-ndalo yaselwandle.
- Ukusasazwa, imingcipheko yokusingqongileyo, kunye nemingeni yogcino lwemichiza engcolisekileyo kwindawo ekhuselweyo yolwandle yasePersian Gulf (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) ihlalutya ukusasazwa kwezinto ezingcolisa indalo kwiiNdawo eziKhuselweyo zaseLwandle (MPAs) kwiPersian Gulf, yenze nzulu ulwazi lwethu lokusebenza kweMPA kunye nokuqaqambisa imfuno ebalulekileyo yeendlela zokulawula ezomelele ngakumbi.
- Uvavanyo lweendawo zokulahla inkunkuma kwiSiqithi sasePašman kunye neembono zabemi besiqithi malunga nemiba yolawulo lwenkunkuma (ifakwe yiKhomishini kwiZiqithi, IManyano yezeJografi yeHlabathi (IGU)) ibonelela ngolwazi oluqhutywa yidatha kunye nezindululo ezinolwazi loluntu ukuphucula ulawulo lwenkunkuma kwimimandla ekwanti yonxweme.
- Iintlanzi ezibulala iintyatyambo zealgal zaseLwandle: Izinto ezibangelayo, iiNdlela ze-Ichthyotoxic, iimpembelelo kunye nokunciphisa (ithunyelwe ngu I-SCOR) iphonononga iimpembelelo zentlalo noqoqosho zokubulala iintlanzi ezityatyambileyo, iqaqambisa umngcipheko wazo kwindalo yasemanzini nakwindalo yaselwandle, kwaye icela ukuphuculwa kophando, iindlela zokunciphisa, kunye neendlela zokulawula ukuqinisekisa ukhuseleko lokutya kwaselwandle.
- Iindawo ezintlanu zongenelelo lwenzululwazi yezentlalo kumalinge ozinzo lolwandle (ifakwe yiKhomishini kwiZiqithi, IGU) ichaza indlela ukudibanisa ulwazi lwentlalo evela kwiinkalo ezintlanu eziphambili (ukuziphatha, ulawulo, ukuziphatha kwabantu, impembelelo, kunye nentsebenziswano ye-co-transdisciplinary) inokukhokela kwaye yomeleze impembelelo yamanyathelo okuzinza kolwandle.
- Ukukhuthaza iyantlukwano, ulingano, kunye nokubandakanywa kwinzululwazi yaselwandle yamacandelo ahlukeneyo (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) ibalaselisa imfuneko yeenqobo ezisesikweni zokuzinzisa iyantlukwano, ulingano, kunye nokubandakanywa kuphando lwezifundo zaselwandle kunye nokunika iingcebiso ezilishumi ukomeleza i-DEI ekuqhubeleni phambili uzinzo lolwandle.
- I-GEOTRACES yeeMveliso zeDatha eziPhakathi: IziBonelelo eziTyebileyo zoPhando, iMfundo, kunye nokufikelela (ithunyelwe ngu I-SCOR) ibonelela ngezixhobo ezisebenzisanayo, ezisekelwe kwiwebhu, kubandakanywa i-trace element kunye nedatha ye-isotope kunye nokubonwayo, ukuxhasa uphando, imfundo, kunye nokufikelela, kunye nezandla kwisikhokelo sokudala amanani alungele ukupapashwa.
- I-Global Ocean Database ye-Oxygen kunye ne-Atlas yokuHlola kunye nokuQikelela i-Deoxygenation kunye neMpilo yoLwandle kuLwandle oluVulekileyo noluNxweme (ifakwe yi-International Ocean Carbon Coordination Project (IOCCP), umsebenzi odibeneyo we I-SCOR kwaye i Inkqubo yokuJonga iGlobal Ocean (I-GOOS) ibiza iinzame zamazwe ngamazwe ezilungelelanisiweyo zokuphuhlisa i-GO2DAT, ukufikelela okuvulelekileyo, okuhambelana ne-FAIR-ethobela i-Global Ocean Oxygen Database kunye ne-Atlas, ukuqhubela phambili ukuqonda, ukubeka esweni, kunye nokuqikelelwa kokukhutshwa komoya wolwandle kunye nokuxhasa impilo yolwandle, umgaqo-nkqubo kunye nolawulo oluzinzileyo.
- Isinyithi esinzima kunye neprofayili eqhubekayo yongcoliseko lwendalo evela kwiindawo ezikhuselweyo zaselwandle: iNorthern Persian Gulf (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) ivavanya ukusasazwa, imithombo, kunye nomngcipheko wendalo wesinyithi esinzima kunye nongcoliseko kwiiMPAs kwiPersian Gulf, iqaqambisa imfuno yolawulo oluluqilima longcoliseko.
- I-Hypoxia kwi-Persian Gulf kunye ne-Strait yaseHormuz (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) ivavanya ukuncipha kweoksijini yexesha elithile kwiPersian Gulf kunye neStrait of Hormuz.
- Ukuphunyezwa kokususwa kwe-CO2 yaselwandle yokunciphisa imozulu: Imiceli mngeni yokongezwa, ukuqikelelwa, kunye nolawulo. (ithunyelwe ngu I-SCOR) ichaza isakhelo sokuvavanya iindlela zokususa i-carbon dioxide yolwandle, kugxininise ekongezeni kwabo, ukuqikelelwa, kunye nokulawula ukwazisa amandla abo okuba negalelo kwi-net-zero ye-CO2 ekhutshwayo.
- Izenzo ezidityanisiweyo kuzo zonke iinjongo zophuhliso oluzinzileyo (SDGs) zinokunceda ukujongana ne-asidi yolwandle yonxweme (ithunyelwe ngu I-SCOR) icebisa ukuba ukujongana ne-asidi yolwandle yonxweme ngokulungelelanisa kunye neNjongo yoPhuhliso oluZinzileyo (SDGs) inokukhuthaza izenzo ezisebenzayo, zendawo kunye nentsebenziswano yokufezekisa iinjongo ze-SDG kunye nokuphucula impilo yolwandle.
- Ukudibanisa imilinganiselo yabantu kwingqikelelo yeminyaka elishumi yeenkqubo zentlalo-ntle yaselwandle: ukukhanyisa indawo engwevu (ithunyelwe ngu I-SCOR) iphonononga imingeni kunye nenkqubela phambili kwingqikelelo yeminyaka elishumi yolwandle, igxininisa imfuneko yokudibanisa ubukhulu bomntu kwiinkqubo zokuqikelela kunye nokuvelisa izixhobo zokuxhasa ukugcinwa kolwandle kunye nolawulo oluzinzileyo.
- Iileya Ezilahlekileyo: UkuDityaniswa kweMimiselo yeNkcubeko yeNtlalo kuCwangciso lweNdawo yaseLwandle (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) igxininisa ukubaluleka kokudibanisa iingqwalasela zentlalo-ntle kwi-Marine Spatial Planning (MSP) ukuphucula ukuguquguquka, ukukhuthaza ubulungisa bokusingqongileyo, kunye nokuphucula ukuthathwa kwezigqibo, ekugqibeleni ukuphakamisa inkcazo ebandakanya ngakumbi ye-MSP elungelelanisa iinjongo zoqoqosho, i-ecological, kunye nentlalontle.
- IModeli ye-Stommel-Arons eGuquliweyo ye-Abyssal Ocean Circulation (ifakwe ngu Isikolo iRoyal Irish (RIA)) inikezela ngoguqulelo olulungisiweyo lwemodeli ye-Stommel-Arons, iphucula amandla okujikeleza kolwandle ngokubandakanya ubunzulu kunye nobunzulu obuxhomekeke kwi-latitude.
- Izinto ezininzi eziqhuba imozulu zonyusa isantya kunye neziphumo zokutshintsha kwenkqubo yendalo kuLwandlekazi loNxweme lwe-Arctic (ithunyelwe ngu I-SCOR) iqaqambisa imfuneko yogxininiso olukhulu kwi-ecosystem eguquka ngokukhawuleza kunxweme lwe-Arctic, ezifumana iimpembelelo zemozulu ezandisiweyo ezinokuthi zibe nefuthe elibanzi kwi-ikholoji kunye noluntu lwabantu.
- Iigesi ze-non-CO2 ze-greenhouse (N2O, CH4, CO) kunye nolwandle (ithunyelwe ngu I-SCOR) igxininisa imfuneko yothungelwano lokujonga ulwandle lwehlabathi ukuze kuphuculwe ukuqonda kweegesi ze-non-CO2 ze-greenhouse (N2O, CH4, kunye ne-CO) kunye nendima yazo kwisayensi yolwandle kunye nemozulu.
- Ulawulo lwezondlo kulwandle oluvaliweyo olusecaleni: iPersian Gulf (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) iphonononga ukusasazwa kokugxininiswa kwezondlo kwiindawo ezahlukeneyo kunye namaxesha onyaka kwaye ichonge isondlo esinciphisayo kummandla.
- Ukwenziwa kweasidi yolwandle kunempembelelo enamandla kuluntu oluhlala kwiplastiki kwi-mesocosms (ithunyelwe ngu I-SCOR) ibonisa ukuba i-asidi yolwandle iguqula ngokuphawulekayo uluntu lweprokaryotic kunye ne-eukaryotic kwiibhotile zokusela zokusetyenziswa kanye kwi-East China Sea, ezinokuthi ziguqule ukuhamba kweebhayisikile zezondlo kunye nokuchaphazela amatyathanga okutya kumanzi aphantsi kwe-eutrophic.
- Iipateni ze-carbonate chemistry kwi-mangroves ye-Northern Persian Gulf (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) ivavanya impembelelo yemisebenzi yoshishino kwimichiza yekhabhoni kwimangrove kwiPersian Gulf, inikezela ngedatha exabisekileyo yokuqonda ukwenziwa kweasidi yolwandle.
- Izixhobo zokunika amandla ukhula lwaselwandle lwaseSargassum (ezifakwe yiCaribbean Academy of SciencesCAS)) baqaqambise iindlela ezintsha zokuphinda kusetyenziswe ukhula lwaselwandle lweSargassum oluhlaselayo, olunjengokuluguqula lube yi-bioplastics kunye nezisombululo zokucocwa kwamanzi eco-friendly, ukunciphisa ukuthembela kwizinto ezisekelwe kwifosili, ukujongana nongcoliseko lweplastiki kunye nokuqhubela phambili uqoqosho olujikelezayo.
- Ukutsalwa kweAlginate kwiSargassum yolwandle kwingingqi yeCaribbean: Ukuphucula usebenzisa indlela yokuphendula umphezulu
- Impembelelo yokusingqongileyo kunye novavanyo lokwenzeka kwezoqoqosho lwe-calcium alginate bioplastics evela kwiSargassum
- Ukukhutshwa kwezinto ezininzi kunye nokucocwa kwenkunkuma yeSargassum natans ukuvelisa i-sodium alginate: indlela yokuphucula
- Kwintsebenzo yeSargassum-ephuma kwi-calcium alginate ion yokutshintshiselana ngeereyini zePb2+ adsorption: ibhetshi kunye nebhedi epakishwe izicelo.
- I-Sargassum ephefumlelweyo, i-calcium alginate bioplastic composites yokupakisha ukutya
- Imihlaba yeeNxweme eziqokelelweyo zoLwandle lwaseSiberia lwaseMpuma (ifakwe ngu IManyano yeHlabathi yeNzululwazi yoMhlaba (IUSS)) iphonononga ukubunjwa kwe-Thalassosols kumanxweme ase-East Siberian Sea, inika ulwazi malunga nokuguquguquka komhlaba wonxweme.
- Iimpawu zendawo kunye nezexeshana zomgangatho wamanzi olwandle kwindawo yamanzi olwandle kwiPersian Gulf (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) iphonononga umgangatho wamanzi olwandle kwiPersian Gulf.
- Ukuhanjiswa kwendawo yezondlo kunye nechlorophyll ngaphesheya kwePersian Gulf kunye neGulf of Oman. (ifakwe yi-IMBeR, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva) ivavanya iipateni zezondlo kunye neklorofili kwiPersian Gulf kunye neGulf of Oman, ichaza iindlela zamva nje kwiimpawu ezibonakalayo kunye neekhemikhali zoluhlu lwamanzi.
- Ukusingise kwiNkqubo eDityanisiweyo yoKujongwa kobutyobo baseLwandle (ithunyelwe ngu I-SCOR) ichaza uyilo lweNkqubo eDityanisiweyo yokuJonga iNgqungquthela yaseLwandle (IMDOS), isakhelo sokubeka esweni sexesha elizayo esidibanisa imvakalelo ekude kunye noqwalaselo kwindawo ukulandelela ungcoliseko lweplastiki yolwandle kunye nenkxaso yemizamo yokunciphisa.
- Umbono woKwabelana ngesakhono kwiiNzululwazi zoLwandle (ithunyelwe ngu I-SCOR), Ushicilelo olukhethekileyo lukaMatshi ka-2025 lwe-Oceanography, lubonisa umbono wehlabathi jikelele wokwabelana ngekhono ngokulinganayo kwinzululwazi yolwandle, ukubeka iliso kumanyathelo okusebenzisana, iinkqubo zengingqi, kunye neenzame zoqeqesho ezibandakanyayo ezixhobisa isizukulwana esilandelayo seengcali zolwandle.
- Umbono weemveliso zedatha yolwandle lwe-FAIR (ithunyelwe ngu I-SCOR) igxininisa imfuneko yenkqubo yedatha ehambele phambili, ehambelana nomatshini ukuze ilinganise ngokufanelekileyo kwaye ibeke iliso kwindima yolwandle ekufunxeni icarbon dioxide egqithisileyo kunye nokunciphisa ukufudumala kwehlabathi.
- IiNzululwazi eziNdwendwelayo zibonelela ngoPhuhliso lweZakhono: Izifundo ezifundwa yi-POGO kunye ne-SCOR (ithunyelwe ngu I-SCOR) iqaqambisa iinzuzo zoqeqesho lwenzululwazi yolwandle elizweni ngeenkqubo ze-SCOR kunye ne-POGO ezityeleleyo zenzululwazi, ezibonelela ngezifundo ukomeleza uphuhliso lwezakhono zehlabathi phantsi kwe-UN yeshumi leminyaka leNzululwazi yoLwandle.
Izishwankathelo zomgaqo-nkqubo kunye neengxelo
- Ngaba ukususwa kwekharbon diokside engaselunxwemeni naselwandle kunganceda ukuvala umsantsa wokukhupha izinto ezikhutshwayo? Iingqwalasela zenzululwazi, ezomthetho, ezoqoqosho, kunye nolawulo (ithunyelwe ngu I-SCOR), ibhulorho yomgaqo-nkqubo, igxininisa imfuneko yophuhliso olungxamisekileyo lwezikhokelo zolawulo, uphando, kunye nokubeka iliso ukuphumeza ngokukhuselekileyo ukususwa konxweme kunye nolwandle i-carbon dioxide (mCDR) yokunciphisa utshintsho lwemozulu.
- Ukonga ulwandle oluphezulu: Inqaku lomgaqo-nkqubo (ifakwe ngu Umbutho wasebukhosini) inikezela ngemvumelwano yezenzululwazi ekuchongeni iziza zemimandla ekhuselweyo yaselwandle phantsi kweSivumelwano se-UN Biodiversity Beyond Natural Jurisdiction (BBNJ), igxininisa imfuneko yolungelelwaniso olucwangcisiweyo kunye nokukhethwa kwendawo elungelelanisiweyo.
- Ingxelo yePlastiki yeLifa (ifakwe ngu Umbutho wasebukhosini) inikezela ngetekhnoloji kunye nezinye izisombululo ezikhoyo zokuphelisa ungcoliseko lweplastiki kwindawo ehlala emanzini, kugxilwe ekusebenzeni kwazo, ukuba nokwenzeka, kunye nefuthe lokusingqongileyo.
- UVavanyo lweNkqubo yokuphilisana kwendalo yoLwandle lwaseMazantsi: isiShwankathelo sabaqulunqi bemigaqo-nkqubo (ithunyelwe ngu amabala, IMBer, ngaphantsi I-SCOR kwaye Umhlaba Wekamva, SOOS) idibanisa iziphumo eziphambili kwindlela utshintsho lwemozulu oluyichaphazela ngayo i-ecosystem yoLwandlekazi lwaseMazantsi, inika iingcebiso ezisekelwe kwisayensi kunye nezinto eziphambili ngophando ukukhokela izicwangciso zolondolozo kunye nokomelela.
- Ii-Multiple Ocean Stressors: IsiShwankathelo seNzululwazi sabenzi boMgaqo-nkqubo (ithunyelwe ngu I-SCOR) ibonelela ngembono ephangaleleyo yoxinzelelo lolwandle oluninzi, ulawulo lwazo, kunye neziphumo, ezijolise ekutshintsheni ukusuka kuqwalaselo olungesiso ukuya kwizisombululo ezisebenzayo zeempembelelo zobomi baselwandle.
- I-Ocean Futures 2030: Inzululwazi kunye nediplomacy kulawulo lolwandle- ulwandle lwethu oluqhelekileyo (ithunyelwe ngu kwiYunivesithi yaseBergen) inika isishwankathelo seziphumo ze-Ocean Futures 2030 umcimbi owawubanjwe ngoFebruwari 2024 eBrussels kunye neengcebiso malunga nendlela idiplomacy yesayensi ingaba sisixhobo sokulingana kolwandle.
- Inkqubo yokuJonga i-Ocean: Ikhadi leNgxelo lika-2023 (ithunyelwe ngu I-GOOS) kunye neziko layo lokusebenza i-OceanOPS, ibonelela ngolwazi ngobume, amandla kunye nexabiso leGlobal Ocean Observing System. Iqaqambisa ixabiso layo kuyo yonke imozulu, iinkonzo zokusebenza, kunye nempilo yolwandle, ngelixa ibonisa inkqubela phambili, imingeni kunye namathuba ekujongeni uthungelwano.
- Isicwangciso soPhumezo oluGuquguqukayo loLwandle oluBalulekileyo lwe-Ocean (ithunyelwe ngu I-SCOR) ibonelela ngesikhokelo sokudibanisa uqwalaselo lwe-acoustic I-GOOS, enenjongo yokubeka emgangathweni ukuqokelelwa, ukuhlalutya, kunye nokunikwa kwengxelo yedatha yesandi solwandle.
- ISicwangciso sokuSebenza soLwandle lwaseMazantsi seshumi leminyaka yoLwandle lwe-UN (ithunyelwe ngu I-SCOR) ibonelela ngemephu yendlela eqhutywa luluntu ukuhlanganisa inzululwazi, umgaqo-nkqubo, kunye noshishino malunga nezinto eziphambili ekwabelwana ngazo ezixhasa i-UN Ocean Decade kunye nokukhusela i-ikhosistim eyodwa kunye nolawulo loLwandlekazi lwaseMazantsi.
- Ishumi leminyaka le-UN leSayensi yoLwandle kuPhuhliso oluZinzileyo ngo-2021-2030: Ucweyo lweMeditera: Ulwandle lweMeditera Silufuna kwikamva esilifunayo (ifakwe ngu IBhunga loPhando leLizwe (CNR), eItali) ibonelela ngeengxelo kunye neentetho ezivela kumaqela asebenzayo malunga nongcoliseko lolwandle, ukomelela kwe-ecosystem kunye nokulawulwa kwemithombo ezinzileyo.
- Amazwi ePasifiki: Ingxaki yemozulu, uhlengahlengiso kunye nokomelela: Olu Lwandlekazi lwePasifiki kunye nengxelo yovavanyo lwemozulu. (ithunyelwe ngu kwiYunivesithi yoMzantsi Pasifiki (USP)) ibonelela ngohlalutyo lweendidi ngeendidi zeempembelelo zokutshintsha kwemozulu, ukuziqhelanisa noluntu, kunye nenguqulelo yemveli kwiZiqithi zePasifiki.
Izifundo kunye nezona nkqubo zingcono
- Izikhokelo zokufunda ngeempembelelo zokutshintsha kwemozulu kwii-HABs (ithunyelwe ngu I-SCOR) ibonelela ngezikhokelo ezigqwesileyo zokufunda iimpembelelo zokutshintsha kwemozulu kwii-algal blooms ezinobungozi (HABs), ezijolise ekumiseleni iindlela zophando kunye nokukhuthaza intsebenziswano yamazwe ngamazwe ukujongana nosongelo olukhulayo kwizinto eziphilayo zasemanzini kunye nempilo yabantu.
- Iimeko zokusetyenziswa kwedatha yolwandle (ithunyelwe ngu I-GOOS) bonisa amabali empumelelo avela kumazwe ahlukeneyo kunye nabasebenzisi bedatha yolwandle, ebonisa ixabiso lolwazi oluvela kwingqwalasela yolwandle ezinzileyo.
Ezinye izixhobo
- IThala leeNcwadi leHlabathi leZandi zeBhayoloji ezingaphantsi kwamanzi (i-GLUBS): Iqonga le-Intanethi elineZicelo zokuJonga ii-Multiple Passive Acoustic Monitoring (ithunyelwe ngu I-SCOR), ukufikelela okuvulekileyo, iqonga elisekelwe kwiwebhu elicetywayo liqela elisebenzayo le-GLUBS lijolise ekuhlanganiseni kunye nokwandisa izixhobo zokubeka iliso ze-acoustic, ukunyusa umgangatho kunye nokwandisa ulwazi lwesayensi kunye noluntu lwezandi eziphantsi kwamanzi.
- The BioEcoOcean Podcast, yaziswa ngu I-GOOS, ibalaselisa indlela izinto eziphilayo zaselwandle eziyiphucula ngayo inzululwazi yolwandle nokuzinza.
- I-INTIMATE (ifakwe ngu IManyano yaMazwe ngaMazwe yoPhando lweQuaternary (INQUA)) luluntu lwamazwe ngamazwe lweengcali zepalaeoclimatologists ezidibanisa umkhenkce, ulwandle, kunye neerekhodi zomhlaba ukuqonda utshintsho olukhawulezayo lwemozulu.
- ONSEA (ithunyelwe ngu INQUA) luluntu oluxubeneyo oluphanda ngendaleko yejografi kunye nokuhlala kwabantu kumanxweme ngexesha leHolocene.
- PALSEA_ilandelayo (ithunyelwe ngu INQUA) idibanisa izazinzulu zelizwe kunye nabembi bezinto zakudala ukuze baphucule ukuqonda kwethu utshintsho oludlulileyo kwinqanaba lolwandle kunye ne-ice-sheet dynamics, ukwazisa ukuqikelelwa kwendaleko yexesha elizayo.
- IYunivesithi yaseBergen ikhokela amalinge okuqhubela phambili uphando lolwandle, intsebenziswano, kunye nokwakhiwa kwamandla ophuhliso lolwandle oluzinzileyo kunye nomgaqo-nkqubo.
- Inkqubo ye-Scholarship ye-Norway-Pacific Ocean-Climate (N-POC) ixhasa ngemali i-PhD yokufunda ukuqhubela phambili uphando lwemozulu yolwandle kunye nokuqinisa intsebenziswano yezemfundo yaseNorway-Pacific.
- OLwandle: IYunivesithi yaseBergen yeyona yunivesithi inkulu yaselwandle yaseNorway, enemfundo yaselwandle ekumgangatho ophezulu kunye nemimandla yophando ekumgangatho wehlabathi. I-UiB ithathe indima ephambili kumsebenzi weNjongo yoPhuhliso oluZinzileyo ye-14 ye-UN – Ubomi obungaphantsi kwamanzi.
- Ocean Futures 2030 idibanisa izazinzulu, oonozakuzaku, kunye nabachaphazelekayo abaphambili ukuqhubela phambili uphuhliso lolwandle oluzinzileyo.
- Ukubumba iiNkokeli zoPhando zaseYurophu zoZinzo lwaseLwandle (SEAS) yinkqubo yobudlelwane bomsebenzi kunye nokuhamba, exhasa abaphandi be-postdoctoral ekuzinzeni kolwandle. Ijongana nemiceli mngeni yaselwandle yehlabathi ngokudibanisa iimbono ezahlukeneyo kwiinkalo ezahlukeneyo kunye namacandelo.