sayina

ingxelo

Ingxelo Yonyaka 2024

Ngo-2024, iBhunga liye lahlanganisa uqhelaniso lwalo olutsha ngokubethelela intsebenziswano yalo enobuchule nokomeleza izibonelelo zoluntu nezemali ezifunekayo ukunikezela umsebenzi walo.

IBhunga lezeNzululwazi laMazwe ngaMazwe liyaziqhenya ngokwabelana ngeNgxelo yoNyaka ka-2024, igxininisa unyaka apho iBhunga liqinise ubunkokeli balo ekwandiseni ilizwi laMalungu alo kunye nokudibanisa imizamo yabo kwii-ajenda zehlabathi.


Ingxelo Yonyaka 2024


Intshayelelo evela kuMongameli kunye ne-CEO

Le Ngxelo yoNyaka ye-ISC yowama-2024 iphuma kanye ngexesha eliqinisekileyo – xa iqhinga leBhunga lexesha eliphakathi, isicwangciso sokuphunyezwa kwalo kunye nendima yalo ehlaziyiweyo eluntwini ngoku zidibana ukuze zivunywe ngamaLungu ethu.

Iminyaka emibini edlulileyo iphawule inguqu. Ngo-2023, i-ISC yayisachaza ubuni bayo emva kobhubhani we-COVID-19, owabonisa ukuba ulwazi lwenzululwazi olunokusetyenzwa lubalulekile ekusombululeni iingxaki zehlabathi nokuba izazinzulu, abaxhasi ngezimali kunye namaziko athwala uxanduva olongezelelekileyo lokubonelela ngeengcebiso kunye negalelo ekusombululeni imiba yoluntu.

Ngowama-2024, olu lwazi lutsha luye lwadityaniswa ngokomelezwa kobudlelwane bobuchule, ukomeleza izibonelelo zoluntu nezemali ezifunekayo ukuze kuhanjiswe umsebenzi we-ISC, ukwamkelwa kweMithetho ehlaziyiweyo, kunye nobudlelwane obuvuselelweyo kunye nelizwe lethu eliseza kulo, iFransi.

Le ngxelo ibonakalisa ezo mpumelelo njengenxalenye yebhulorho ebanzi: ukulungiswa kwe-ISC kuluntu apho inzululwazi ijongene nohlaselo olunyukayo, uxinzelelo lwenkxaso-mali, ukuqhekeka kwezopolitiko kunye nokuphazamiseka kobuchwepheshe. Kulo mxholo, imisebenzi echazwe kulo mqulu ibonisa indlela iBhunga elinokuthi lilungelelanise ngayo kwaye likhokele ekukhuliseni ilizwi laMalungu alo kunye nokudibanisa imizamo yabo kwii-ajenda zehlabathi, ngokubiza iingxoxo ezinzima.

Siyathemba ukuba aMalungu aya kuzibona iinzame zawo zibonakaliswa kule ngxelo, njengoko kungesi sivumelwano se-ISC kuphela - aMalungu, i-Ofisi yoonobhala, ii-ofisi zengingqi ze-ISC kunye Fellows – ukuba i-ISC inakho, ngelizwi lehlabathi lenzululwazi, ukuhambisa igalelo lesayensi kwizinto ezilungileyo zehlabathi.

Sir Peter Gluckman

Sir Peter Gluckman

UMongameli we-ISC, uNjingalwazi oBekekileyo we-Emeritus ONZ KNZM FRSNZ FRS

Sir Peter Gluckman
Salvatore Aricò

Salvatore Aricò

CEO

IBhunga lezeNzululwazi laMazwe ngaMazwe

Salvatore Aricò

ubulungu

Ngo-2024 i-ISC yamkele amaLungu amatsha amathathu:

  • Ecuador, Academy of Sciences of Ecuador
  • Cyprus, Cyprus Academy of Sciences, Iileta kunye noBugcisa
  • eRwanda, iAcademy yeSayensi yaseRwanda

Ekupheleni kuka-2024, i-ISC yayinaMalungu angama-215 ekumeni okuhle:

  • 43 Udidi 1 Amalungu
  • 107 Udidi 2 Amalungu
  • Amalungu angama-49 oDidi 3, kubandakanywa amaziko emfundo aselula ali-17 kunye nemibutho
  • 16 Udidi 4 Amalungu

Kulandela inkqubo yokubonisana eyathatha unyaka wonke, ngoFebruwari 2024 amalungu apasisa isindululo esibalulekileyo sokwamkelwa kweMithetho neMithetho yeNkqubo ehlaziyiweyo, nethe yalungisa, ngokukodwa, imiba yolawulo kunye nobume bobulungu bombutho.

Uhlaziyo lwaziswa, umzekelo, iindlela ezihlaziyiweyo zonyulo lwamaGosa, imiqathango yeofisi yeBhodi eLawulayo kunye namaqumrhu acebisayo, yanika ivoti kwimibutho yodidi lwe-3 okokuqala, kwaye yenza udidi lwesine lwabakhi-mkhanyo, kubandakanywa ne-ISC Affiliated Bodies, ngaloo ndlela ivula ubulungu be-ISC kwabanye abadlali abaphambili kwinkqubo yesayensi.

Emva kohlaziyo lweMithetho neMithetho yeNkqubo, iKomiti entsha yoNyulo noNyulo yakhokela i-ISC ngokonyulo lwamalungu amatsha eBhodi yoLawulo. Amalungu amatsha asibhozo eBhodi, kubandakanywa noMongameli onyuliweyo, onyulwe ngoDisemba ka-2024, athatha isikhundla ngexesha leNdibano ye-ISC e-Oman ngoJanuwari ka-2025.

Unyaka wonke, i-ISC ibize i-20+ iingxoxo kwi-intanethi yengingqi kunye nesihloko kunye namaLungu aquka iindibano zocweyo kunye noqeqesho, iitafile ezijikelezayo kunye neentlanganiso zokubonisana neLungu-ngaphakathi, kunye neendibano zothethathethwano zengingqi kunye neprojekthi ethile. Iintlanganiso zekota ze-Zoom kunye noMongameli we-ISC zibonelele ngeqonga elifikelelekayo nelingekho sikweni lengxoxo evulelekileyo neqhelekileyo phakathi kwaMalungu e-ISC kunye nobunkokeli be-ISC. Uthethathethwano lommandla we-ISC kunye namaLungu womelezwa ngemisebenzi yeeNdawo eziGxinileyo zeNgingqi ye-ISC kwiLatin America nakwiCaribbean, naseAsia nasePasifiki, eziququzelele iindibano zocweyo kunye namathuba othungelwano ukuqinisekisa ukuba iimbono zaMalungu zadityaniswa kwiingxoxo zehlabathi. Esona siganeko sibalulekileyo sothethathethwano lwengingqi ngo-2024 yaba I-Global Knowledge Dialogue yeLatin America kunye neCaribbean, ebanjwe eSantiago, eChile, eyabonelela ngeforum ekhethekileyo yokuqinisa uxhulumaniso phakathi kwamaLungu e-ISC kummandla.

Inkululeko kunye noxanduva kwisayensi

Imigaqo yenkululeko kunye noxanduva kwisayensi, efakwe kwii-ISC's Imimiselo  kunye neMithetho yeNkqubo (yahlaziywa ngoMatshi ka-2024), zisisiseko sombono weBhunga kwinzululwazi njengomsebenzi woluntu jikelele. Zicacisa zombini iinkululeko ekufuneka izazinzulu zizonwabele kunye noxanduva eziluthweleyo, zikhokela iinzame ze-ISC zokukhuthaza okusingqongileyo apho inzululwazi inokuphumelela ekukhonzeni impilo yomntu neyeplanethi.

IKomiti yeNkululeko kunye noxanduva lweNzululwazi (CFRS) iqhubela phambili le mithetho-siseko ekudibaneni kwenzululwazi kunye namalungelo oluntu, ngokwenza umsebenzi oyimfihlo, iingxelo zoluntu, kunye namanyathelo abanzi okukhusela nokukhuthaza ukusetyenziswa kwenzululwazi ngokukhululekileyo nokunoxanduva.

I-CFRS ixhaswa ngesisa kwi-mission yayo nguMphathiswa wezoShishino waseNew Zealand, i-Innovation kunye neNgqesho, exhasa indima yoMcebisi oKhethekileyo we-CFRS obanjwe kwiRoyal Society Te Apārangi.


Ukugcina imigaqo yenkululeko kunye noxanduva kwisayensi

Ngokusebenza, iKomiti ibeka iliso kwaye iphendule kwiimeko apho ukusetyenziswa kwezesayensi kwamahhala kunye noxanduva kusengozini, kugxininise kumatyala aphakanyiswe ngamaLungu e-ISC. Ngo-2024, igcine i-caseload esebenzayo yamatyala angama-38, kubandakanywa namatyala anxulumene neengxabano, ukunyanzeliswa, ukuziphatha kakubi kwenzululwazi kunye nezithintelo ekuhambeni kwesayensi.

Ukongeza kwi-casework eyimfihlo, ezi nkcazo zoluntu zilandelayo kunye nezikhundla zakhutshwa:

Ukuqhubela phambili ilungelo lokuthatha inxaxheba kunye nokuxhamla kwisayensi

Ngo-2024 i-ISC yakhupha yayo Ukutolikwa kwelungelo lokuthatha inxaxheba  kwaye uzuze kwisayensi, esekelwe kwiNqaku 27 leSibhengezo Sehlabathi Lonke Samalungelo Abantu kunye neSiqendu 15 soMnqophiso weZizwe ngeZizwe wamaLungelo ezoQoqosho, ezeNtlalo nezeNkcubeko. Esi sikhokelo sesiqhelo sicacisa izibophelelo kunye noxanduva lwamazwe kunye namaziko okuqinisekisa ukufikelela kwihlabathi jikelele kwisayensi, ukufaka isandla kwiingxoxo zehlabathi malunga namalungelo oluntu kunye nomgaqo-nkqubo wesayensi. Utoliko lukhatshwa ngu a khokela kunye a ipowusta ekhuphekayo.

Ukukhusela isayensi ngamaxesha obunzima

Ngentsebenziswano ne-ISC Centre for Science Futures, iCFRS yasungula iphepha lokusebenza 'Ukukhusela isayensi ngamaxesha obunzima: Siyeka njani ukusabela, ndize ndithabathe inyathelo?' (ngoFebruwari 2024), enikezela ngeengcebiso zokuqinisa ukomelela kweenkqubo zesayensi kwimeko yobunzima.

I-ISC iphinde yahlanganisa izixhobo zokuxhasa uluntu lwenzululwazi olusemngciphekweni, ngakumbi ngee-hubs ezinikezelweyo ze-intanethi:

Ezi nzame zakhatshwa luluhlu lweeblogi kunye namagqabantshintshi abonisa iimpembelelo zentlekele kwiziseko ezingundoqo zenzululwazi kunye nabaphandi, kuquka:

Ingqibelelo yezenzululwazi

Inkxaso-mali yinxalenye ebalulekileyo yembonakalo yenzululwazi yale mihla, kwaye ngo-2024 i-CFRS yaqalisa uviwo lwenkxaso-mali elubala, iqala ngokupapashwa kwebhlog ekhuthaza ukuvuleleka okukhulu kwinkxaso-mali yesayensi:

Ukuqhubela phambili ukulingana ngokwesini kwimibutho yezenzululwazi

Ngo-2024 i-ISC yasungula umjikelo omtsha we-flagship yophando lwehlabathi malunga nokulingana ngokwesini kwimibutho yezenzululwazi, ngokubambisana ne-InterAcademy Partnership kunye neKomiti eSisigxina yokuLingana ngokweSini kwiSayensi. Ukwakha kuhlolo luka-2015 no-2021, iprojekthi 'Ukuqhubela phambili ukulingana ngokwesini kwimibutho yezenzululwazi' yandisa inyathelo ngokusebenzisa zombini uphando lobungakanani kunye nomgangatho. Ijolise ekuhloleni ukumelwa kwabasetyhini, ukuthatha inxaxheba kunye nobunkokeli kuwo onke amaziko emfundo yenzululwazi, ubunjineli kunye nezamayeza, kunye nemibutho yasekuhlaleni, imibutho yezenzululwazi namabhunga ophando kwihlabathi jikelele, ngelixa ikwavavanya iimeko zeziko ezixhasa okanye ezithintela ukulingana ngokwesini kule mibutho. Ingxelo equlunqwe ngohlalutyo lwedatha, izifundo zeemeko kunye neengcebiso zicwangciselwe ukuphela kwe-2025.

Isigaba sokulinga esaqhutywa ekuqaleni kuka-2024 sazisa uluhlu lweblogi, 'Izazinzulu zabasetyhini kwihlabathi jikelele: izicwangciso zokulingana ngokwesini'. Olu ngcelele luqaqambise amava obuqu kunye neembono zabasetyhini abaziinzululwazi ababandakanyekayo kwimibutho yezenzululwazi kwihlabathi liphela.

Ukusetwa kwe-ajenda yenzululwazi yamazwe ngamazwe

Emva kobhubhani we-COVID-19, iSicwangciso sokuSebenza seBhunga sika-2022–2024 sibeke ukusetwa kwe-ajenda yezizwe ngezizwe kumbindi wenjongo ye-ISC: ukudibanisa inzululwazi kumgangatho wehlabathi, ukukhuthaza intsebenziswano kunye nokubeka inzululwazi kwindawo yokwazisa ngcono umgaqo-nkqubo kunye nokusebenzela okulungileyo koluntu.

Ngo-2024, i-ISC yaqhubela phambili le ajenda ngokusebenzisa iindlela ezintlanu ezinxibeleleneyo: ukudibanisa ilizwi lenzululwazi yehlabathi, ukudibanisa uphando olujoliswe kubuthunywa, ukwenza iziseko ezingundoqo ekwabelwana ngazo, ukuqaphela ukugqwesa kwezenzululwazi, kunye nokubethelela isayensi kwizibophelelo zamazwe ngamazwe.


Ukuqulunqa izinto eziphambili zengingqi

Kwi-2024, i-ISC yaqhubeka nochungechunge lwayo oluyimpumelelo lwe-Global Knowledge Dialogue, eyaqala kunye noluntu lwezenzululwazi zase-Afrika kwi-2022 kwaye yaqhubeka e-Asia nasePacific ngo-2023. Ukususela kwi-9 ukuya kwi-11 ka-Apreli 2024, i-ISC yabiza i-Global Knowledge Dialogue eSantiago, eChile, ngokubambisana nomninimzi we-Latin America ye-FpP ye-Academy ye-Academy yase-Colombia ne-Caribbean. Ngokuchanekileyo, iSayensi yePhysical and Natural, kunye neChilean Academy of Sciences, ngenkxaso evela kwiLatin American Open Data Initiative.

Le Dialogue yahlanganisa abathunywa abangaphezu kwe-160 abavela kumazwe angama-30, kuquka nabameli abavela kumaziko enzululwazi, imibutho yophando, amaziko omgaqo-nkqubo kunye noluntu lozakuzo. Ibonelele ngeqonga lokomeleza intsebenziswano yenzululwazi yengingqi kwaye uphakamise ilizwi lesayensi yaseLatin America kunye neCaribbean kwiforamu yomgaqo-nkqubo wehlabathi. Intlanganiso yayibandakanya iiseshini ezinomxholo kwisayensi evulekileyo, ukuguqulwa kwedijithali, abafazi kwisayensi, kunye nokuzibandakanya komphandi wokuqala kunye nophakathi (EMCR).

Ukukhuthaza uphando olujolise kubuthunywa

The ImiSebenzi yeNzululwazi yoZinzo inyathelo, elasungulwa ngo-2020 kwaye liququzelelwe yi-ISC, lingene kwisigaba esibalulekileyo ngo-2024. Ukwaziswa ngeengxelo Ukukhulula iSayensi (2021) kunye Ukuguqula iModeli yeNzululwazi (2023), eli nyathelo lifuna ukusebenzisa imodeli entsha ye-transdisciplinary, isayensi ejolise kubuthunywa.

Ngobizo lwehlabathi lwezindululo, i-ISC ifumene 250 iingxelo yemishini yokulinga yesayensi yomgqatswa, ebonisa imfuno ebalulekileyo yentsebenziswano, uphando oluqhutywa yimpembelelo elungelelaniswe nemingeni yozinzo.

Inkqubo yokhetho engqongqo ngokukhokela kwizifundo zenzululwazi kunye nozinzo lwenzululwazi kubangele ishumi elinesibini elikhethiweyo lemishini yokulinga yenzululwazi ilungele ukuphunyezwa. Eli nyathelo libe yinkqubo evunyiweyo ye-UN yeminyaka elishumi yeeSayensi zoPhuhliso oluZinzileyo. Amalungu e-ISC kunye namaQumrhu aManyanisiweyo afake igxalaba ngokubonakalayo kuphuhliso lwesindululo kunye nekhwelo lolawulo lwamaqumrhu.

Ukuqhubela phambili idatha yesayensi yehlabathi

I-ISC isebenza ukuqinisa i-ecosystem yedatha yehlabathi ukuqinisekisa ukuba idatha yenzululwazi ivulekile, iyasebenzisana kwaye iyafikeleleka ukuze kuxhamle uphando kunye noluntu. Ngokusebenzisa iiprojekthi zayo kunye namaQumrhu aBambiseneyo, i-ISC ixhasa iinzame zokuphumeza imigaqo ye-FAIR (Ifumaneka, ifikeleleke, iSebenzisa, kunye ne-Reusable) kuzo zonke iinkalo, ukuphuhlisa iziseko ezikwabelwana ngazo, kunye nokulindela amathuba kunye nemingeni yobuchwephesha obuvelayo obufana nobukrelekrele bokwenziwa.

Ngaphakathi kolu luhlu lubanzi, iKomiti yeDatha ye-ISC (CODATA), i-ISC Affiliated Body, iqukumbele iKhomishini yaseYurophu-ixhaswa ngemali. Iprojekthi yeWorldFAIR, ephuhlise i-Cross-Domain Interoperability Framework ukuxhasa ukuphunyezwa okusebenzayo kwedatha ye-FAIR. Ukwakhiwa kwesi siseko, i-ISC kunye ne-CODATA yasungulwa I-WorldFAIR+, intlangano entsha yeeprojekthi ezijongene nemingeni yedatha ye-domain-specific ezifana nokulungelelaniswa kwemozulu, impendulo yongxamiseko kunye nokuqina kwedolophu, ngenkxaso evela kwiKhomishini yaseYurophu kunye ne-Wellcome Trust.

Ukuqonda ukubaluleka kwenzululwazi kunye nokugqwesa

Ibhaso lePlanethi yeFrontiers

Ibhaso lePlanethi yeFrontiers, elixhaswa yi-ISC ukusukela oko yasekwayo ngo-2022, livuza ukugqwesa kwezenzululwazi kuphando oluzinzileyo. Ngo-2024, ibhaso le-CHF lesigidi esi-1 lanikezelwa kwiNtshatsheli yeZizwe ngezizwe ngegalelo lenguqu kwimpilo yeplanethi: UGqr Pedro Jaureguiberry, e-Argentina; UNjingalwazi Peter eHaase, eJamani; kunye noNjingalwazi uJason Rohr, eMelika.

I-ISC idlala indima ephambili ekwandiseni ukufikelela kwebhaso kwihlabathi jikelele, iququzelela ukutyunjwa kwemibutho engamaLungu - ngakumbi kumazwe angamelwanga ngokwaneleyo - kunye nokwandisa ukubonakala kwiingingqi ezingenayo imibutho yokumela ilizwe.

Ibhaso likaStein Rokkan lokuthelekisa uphando lwenzululwazi yezentlalo

Idityaniswe yi-ISC kunye namaLungu ayo, iYunivesithi yaseBergen, kunye ne-European Consortium yoPhando lwezoPolitiko, i-Stein Rokkan Prize ibhiyozela igalelo elibalaseleyo ekuthelekiseni isayensi yezentlalo. I 2024 ibhaso waya kuAnu Bradford ngencwadi yakhe I-Digital Empires: Idabi lehlabathi lokulawula (2023), ephonononga izicwangciso zokulawula kulawulo lwedijithali yehlabathi.

Iminyaka yamazwe ngamazwe kunye namashumi eminyaka

Kwi-2024 Ishumi leminyaka leNzululwazi leZizwe ngeZizwe kuPhuhliso oluZinzileyo (2024- 2033) yaphehlelelwa ngokusesikweni kwiForam yaseLatin America neCaribbean Open Science Science ngoDisemba 2024. I-ISC imelwe kwiKomiti yesiGqeba yeminyaka elishumi, ikhula ekuzibopheleleni okuqinileyo kwaMalungu kuNyaka weHlabathi weNzululwazi esiSiseko kuPhuhliso oluZinzileyo (2023).

Ukuvela kweenkqubo zesayensi

Iinkqubo zenzululwazi kufuneka ziguquke ukuze zihlale zithembekile, zibandakanya kwaye zilungele injongo ebusweni botshintsho olukhawulezayo. Ukunceda amaLungu ayo kunye noluntu olubanzi lwezenzululwazi lujonge olu tshintsho, i-ISC yaseka iziko leSayensi yamaFutures ngo-2023 njengetanki yokucinga ezinikeleyo kwikamva lesayensi. Ngo-2024, iZiko laqhubela phambili i-ajenda ejonge phambili egxile ekusebenziseni ubugcisa obuvelayo, ukuguqula izenzo zeziko kunye nokuxhobisa isizukulwana esilandelayo sabaphandi.

Ukusebenzisa itekhnoloji evelayo

Inyathelo lokuqala leZiko leeNzululwazi kwiiSystems Futures, elixhaswa ngu isibonelelo seminyaka emithathu evela kwiZiko loPhando loPhuhliso lwaMazwe ngaMazwe laseKhanada, liphanda indlela ubugcisa obuzilungisa ngayo iinkqubo zophando, kuqwalaselwe ngokukodwa amazwe anengeniso ephantsi kunye nephakathi.

Kwi-2024, ubukrelekrele bokwenziwa (AI) yayiyingqwalasela ephambili. I-ISC ipapashiwe Ukulungiselela i-ikhosistim yophando lwesizwe ye-AI: Amaqhinga kunye nenkqubela phambili ngo-2024(Matshi 2024) – ucazululo oluthelekisayo lwenqanaba lesizwe lezicwangciso zokudityaniswa kwe-AI kwiinkqubo ezilishumi elinambini ezahlukeneyo zesizwe zenzululwazi. Ukubonisana nommandla kunye neendibano zocweyo kwi-Global Knowledge Dialogues yaseKuala Lumpur (2023) kunye neSantiago (2024) zibonelele ngezithuba kuMalungu ukuba atshintshe amava kunye nokuphuhlisa amandla okuthathwa kwe-AI enoxanduva. Ezi Dialogue zaye zaququzelelwa kunye namaLungu amaqabane abandakanya i-Academy of Sciences Malaysia, i-Academy yase-Australia yeSayensi, i-Academy yase-Colombia ye-Exact, i-Physical and Natural Sciences, kunye ne-Latin American Open Data Initiative.

Phambi kwentlanganiso yoMbutho weNtsebenziswano kwezoQoqosho noPhuhliso (i-OECD) kwinqanaba laBaphathiswa kuMgaqo-nkqubo weNzululwazi nobuChwepheshe, i-ISC ikhutshiwe. Isikhokelo se abenzi bomgaqo-nkqubo: Ukuvavanya ubugcisa obukhula ngokukhawuleza kuquka i-AI, ulwimi olukhulu iimodeli nangaphezulu (Epreli 2024). Esi sisikhokelo esisebenzayo esivala umsantsa phakathi kwemigaqo ye-AI ekwinqanaba eliphezulu (efana naleyo ye-UNESCO, i-OECD, i-UN kunye ne-EU) kunye nomgaqo-nkqubo onokuthathwa. Isikhokelo sazisa ngetaxonomy eqinisekisiweyo kunye noluhlu lokuhlola oluguquguqukayo ukunceda abenzi bezigqibo bavavanye ubugcisa obuvelayo, benze uhlolo lomngcipheko, benze iskena se-horizon, kunye nokulungelelaniswa kwemigaqo-nkqubo eneenqobo ezisesikweni kunye nemimiselo elawulayo. Peter UGluckman, uMongameli we-ISC kunye nombhali-mbhali, unikezele ngesixhobo kwingxoxo yabathathi-nxaxheba abaninzi ehlonyelwe kwintlanganiso yenqanaba loMphathiswa.

Ngaxeshanye, i-ISC iphinde yajongana nomceli mngeni obanzi wenguqu yedijithali. Ukwakha ngokubonisana namaLungu ukususela ngo-2022, i-ISC yakhululwa 'Imibutho yezeNzululwazi kwi iminyaka yedijithali' (Epreli 2024), isikhokelo esisebenzayo semibutho eqhuba iihambo zenguqu yedijithali. Isigaba esitsha salo msebenzi sasungulwa ngo-2024, sigxile ekuxhobiseni imibutho yesayensi kumazwe anengeniso ephantsi kunye nephakathi kunye nezixhobo kunye nokuzithemba ukuba babe ngabantu abaqolileyo kunye nokuqina. Amalungu alishumi elinanye e-ISC azibophelele ekuthatheni inxaxheba kwesi sigaba.

Ukuhlaziya uvandlakanyo lomphandi

Ukuqaphela imida yeemodeli zangoku ukubonakalisa inkxaso-mali yophando kunye nokuvavanya ukusebenza kwabaphandi bezenzululwazi, i-ISC ihlangene ne-InterAcademy Partnership kunye ne-Global Young Academy ukupapasha. Izifinyezo zohlaziyo: Uvavanyo lomphandi kwimibutho yenzululwazi. Le ngxelo iphendula ngokuthe ngqo kwiifowuni ezivela kuMalungu e-ISC malunga nokuqonda okusebenzayo malunga nokuba uvavanyo lophando lutshintsha njani - kunye nendlela ekufuneka lutshintshe ngayo. Isebenzisa imizekelo evela kwiimeko ezahlukeneyo zombutho kunye nezengingqi, ingxelo ibhala ukunganeliseki okukhulayo kunye neendlela ezinzima zemetrics kwaye ibonise uhlaziyo lwentsebenziswano yamalungelo, ukungafani kokuziphatha kunye nefuthe loluntu.

Ukuxhobisa izizukulwana ezitsha zezazinzulu

Ngo-Oktobha 2024, i-ISC, ngenkxaso ye-China Association for Science and Technology (CAST), iqalise inyathelo elitsha: Ukuxhobisa kunye nokuPhakamisa iZwi lakwaKuqala-naPhakathi- Abaphandi bomsebenzi kwiSayensi yaMazwe ngaMazwe kunye neeNkqubo zoMgaqo-nkqubo weHlabathi. Le projekthi yeminyaka emibini ijolise ekomelezeni igalelo le-EMCRs - ngakumbi lawo akumazwe anengeniso ephantsi kunye nephakathi - kwintsebenziswano yamazwe ngamazwe yenzululwazi kunye nentetho yomgaqo-nkqubo wehlabathi.

Kwi-2024, i-EMCRs yayinethuba elingakumbi lokuthatha inxaxheba kwiziganeko ezinkulu zamazwe ngamazwe, kuquka i-World Science Forum, i-Hungary kunye ne-World Young Scientist Summit, e-China. Abaphandi bemisebenzi yangaphambili basebenzisa la mathuba ukomeleza intsebenziswano yamazwe ngamazwe, ukuseka uthungelwano lokwabelana ngolwazi kunye negalelo kwingxoxo-mpikiswano ebanzi yomgaqo-nkqubo wesayensi.

Isayensi yokwenza imigaqo-nkqubo yehlabathi

Ngo-2024, i-ISC iqhubekile nokulwela ukudityaniswa kwenzululwazi kwiinkqubo zokuthatha izigqibo kuwo onke amanqanaba, iqinisa indima yayo njengeqabane elithembekileyo lezenzululwazi kwizicwangciso zamazwe amaninzi. Ngokufaka isandla ngokuthe ngqo kumsebenzi wee-arhente zeZizwe eziManyeneyo, uthethathethwano lwezivumelwano, iingqungquthela ezikwinqanaba eliphezulu kunye neeforamu zengingqi, iBhunga lasebenza ukubeka ulwazi lwezenzululwazi entliziyweni yokwenza izigqibo kwimingeni enzima yanamhlanje.

Ukubona kwangaphambili okucwangcisiweyo kunye neNkqubo yokusiNgqongileyo yeZizwe eziManyeneyo

Ngothelelwano neNkqubo yokusiNgqongileyo yeZizwe eziManyeneyo (UNEP), i-ISC iqukumbele inkqubo yeminyaka emibini yokubonisana ukuze idibanise ukubona kwangaphambili kunye nokuskena kulawulo lwendalo esingqongileyo. Isekelwe kuNobhala-Jikelele we-UN I-Ajenda yethu eqhelekileyo, eli nyathelo lifuna ukuchonga iimpawu zenguqu ezinokuchaphazela impilo yeplanethi yexesha elide kunye nokuqinisa amandla okulindela kumanqanaba kazwelonke nakwamanye amazwe.

Inkqubo yavelisa iziphumo ezibini eziphambili: Ukujonga i-horizons entsha: Umbono wehlabathi jikelele ingxelo ngempilo yeplanethi kunye nempilo yoluntu (Julayi 2024), epapashwe ngokubambisana ne-UNEP, kunye Isikhokelo sokulindela: Iphepha lokusebenza kwizixhobo kunye neendlela zokuskena kwe-horizon kunye ukubona kwangaphambili (ngoSeptemba 2024), inikezelwe ngentsebenziswano yeAkhademi yeSayensi yase-Australia. Ngokudibeneyo, ezi mpapasho zibonelela ngombono obambekayo wemiqondiso evelayo yotshintsho kunye nesakhelo esisebenzayo sokusebenzisa iindlela zokubona kwangaphambili kwiimeko zomgaqo-nkqubo.

Eli nyathelo libandakanya abantu abangaphezu kwe-1,000 abaphuma kuzo zonke iinkalo kunye nemimandla, kunye nokumelwa okunamandla okuvela kuluntu lwezenzululwazi ngaphakathi nangaphandle kwendawo yendalo, ulutsha, iingcali zeMveli kunye namaLungu e-ISC. Iziphumo zisekelwe kwiingxoxo kwiNgqungquthela yeZizwe eziManyeneyo yeKamva kwaye zinegalelo ekudityanisweni kombono wekamva kumgaqo-nkqubo wehlabathi jikelele wokusingqongileyo.

Ukuqhubela phambili isayensi kwiingxoxo zesivumelwano seplastiki yehlabathi

Ukusukela ngo-2022, i-ISC ixhase uthethathethwano olusekwe kwisayensi ngesixhobo esibophelela ngokusemthethweni kumazwe ngamazwe ukuphelisa ungcoliseko lweplastiki. Ngo-2024, i-ISC yenze nzulu le ndibano ngegalelo leqela leengcali, ukuthatha inxaxheba kwiKomiti yoThethathethwano yoRhulumente (Intergovernmental The Negotiating Committee)Inc) inkqubo, kunye nenkxaso yonxibelelwano oluluqilima lomgaqo-nkqubo wesayensi ukuxhasa ukuphunyezwa komnqophiso.

Igalelo elingundoqo ibikukupapashwa kweNqanaba eliPhezulu lenkcazo echaza iimfuno eziphambili zenzululwazi kumnqophiso weplastiki osebenzayo ngoMeyi ka-2024, owachaza iimfuno zenzululwazi eziphambili zesivumelwano esisebenzayo seplastiki kunye nokubonelela ngesikhokelo kubaxoxisi malunga nobungqina bokubethelela kuyo yonke inkqubo. Ngalo msebenzi, i-ISC ibe ngumcebisi wesayensi owaziwayo kwi-UNEP kunye naMazwe angamaLungu ekubumbeni i-ajenda yeplastiki yehlabathi.

Inzululwazi yeZiqithi eziPhuhlisayo zamazwe

KwiNkomfa yeSine yeZizwe ngeZizwe kwiZiqithi eziPhuhlisayo zeSiqithi (i-SIDS), eyayibanjwe ngoMeyi 2024 eAntigua naseBarbuda, i-ISC yasebenza kunye neMimandla yayo yeMimandla ye-Asia-Pacific kunye neLatin America kunye neCaribbean ukugxininisa indima yesayensi ekuqulunqeni ikamva elizinzileyo kwi-Large Ocean States. IBhunga libhalise izazinzulu ezingama-40 ze-SIDS kunye neengcaphephe kwiNkomfa, kuquka iKomiti yokuSekwa ​​ye-Pacific Academy yeSayensi kunye nabathunywa abavela kwiCaribbean Academy of Sciences.

Iminikelo iquke 'Ukusuka elunxwemeni ukuya kwi-Horizons' (Juni 2024), a isibhengezo evela kwiKomiti yoNxibelelwano ye-SIDS ye-ISC ekuxhobiseni inzululwazi ngaphakathi nakwi-SIDS. Ezi nzame zondla ngokuthe ngqo kwiingxoxo ezakha iAjenda yeAntigua neBarbuda ye-SIDS: A Hlaziywa Isibhengezo sokuPhila okuZimeleyo.

Ecaleni kwala magalelo obugcisa, i-ISC yomeleza inzululwazi njengentsika yolawulo lwamazwe amaninzi. Ngendima yayo kwiNgcebiso yezeNzululwazi kaNobhala Jikelele we-UN ibhodi, iNgqungquthela yeKamva, iQonga labachaphazelekayo abaninzi kwiNzululwazi, ubuChwepheshe kunye noTshintsho kwiiNjongo zoPhuhliso oluZinzileyo (iQonga le-STI), kunye neQonga eliPhezulu lezoPolitiko loPhuhliso oluZinzileyo (HLPF), i-ISC iphumelele iindlela ezisekelwe kubungqina kwaye yanceda ukubumba izibophelelo kwintsebenziswano enolwazi lwesayensi, kubandakanywa ngokusebenzisa Ukumelwa ngokusisigxina kweBhunga eNew York ukususela kwi2023.

Inqanaba eliphezulu lothethathethwano lomgaqo-nkqubo wamazwe amaninzi

I-ISC isoloko ibizwa ngokuba ngumfaki-nxaxheba ophambili kumgaqo-nkqubo wenzululwazi kwiqonga leengxoxo ezikwinqanaba eliphezulu. Ngo-2024, ezi ziquka:

  • I-European Union ye-Multilateral Dialogue kwiMigaqo kunye neeNqobo zeNtsebenziswano yaMazwe ngaMazwe kuPhando kunye noTshintsho (ngoFebruwari, eBrussels), apho uMongameli we-ISC Sir Peter Gluckman uthethe nabaphathiswa be-EU kwaye yagxininisa ukubaluleka kwenkululeko yenzululwazi, ukuthembela, kunye neenkqubo zophando ezibandakanyayo.
  • INtlanganiso yabaPhathiswa be-OECD kuMgaqo-nkqubo weNzululwazi nobuChwepheshe (ngo-Epreli, eParis), apho i-ISC inikele ngeembono kwinguqu yenzululwazi, iteknoloji kunye nokusungula izinto inguqu eluhlaza, kwaye yabonisa isikhokelo somgaqo-nkqubo wayo omtsha wokuvavanya ubugcisa obukhula ngokukhawuleza.
  • IBhodi yeeNgcebiso zeNzululwazi kaNobhala-Jikelele we-UN, apho i-ISC ithathe inxaxheba kwi Ukuhlehla kwebhodi kuqala (ngoSeptemba, eNew York), kwaye emva koko igalelo leengcali kwiingxoxo malunga nemibandela efana neendawo ezinzulu zolwandle, ukuguqulwa kwemitha yelanga, ukuguga, ukuchithwa kwekhabhoni kunye nokuqinisekiswa kwe-AI.

Ngokudibeneyo, olu thethathethwano lomeleza indima ye-ISC njengeqabane elithembekileyo lezenzululwazi ekuyileni inzululwazi yamazwe ngamazwe, iteknoloji kunye nomgaqo-nkqubo wokusungula ngaphaya kwenkqubo ye-UN.

Ingqungquthela ye-UN yekamva

I-ISC yayizibandakanye ngokusondeleyo kwi Ingqungquthela ye-UN yekamva (ngoSeptemba 2024) eqinisekisa ukuba inzululwazi yazinziswa njengento enqamlezileyo yophuhliso oluzinzileyo kunye nokomelela kwehlabathi.

Iminikelo yayo iqukiwe ukuhanjiswa kuYilo lweZero kunye nohlaziyo olulandelayo lweSivumelwano sexesha elizayo (Februwari 2024), amagalelo kwi Isibhengezo kwizizukulwana ezizayo ilungiswe neGlobal Young Academy (ngoJanuwari 2024), ulungelelwaniso lweziganeko ezine zomgaqo-nkqubo wesayensi ngexesha leNgqungquthela kunye neeNtsuku zokuSebenza - kubandakanywa umcimbi okwinqanaba eliphezulu kwidiplomacy yesayensi - kunye ileta evela kwi-ISC Fellows kuluntu lwenzululwazi yehlabathi (ngoSeptemba 2024).

Isiphumo Isivumelwano sekamva ibonisa isahluko esizinikeleyo kwisayensi, iteknoloji kunye nokuveliswa kwezinto ezintsha, kunye nentsebenziswano yedijithali, ebonisa ezininzi iingcebiso ze-ISC kunye nokuqinisekisa isayensi njengentsika yezenzo zamazwe ngamazwe kunye nokulunga koluntu jikelele.

Uthethathethwano kwiQonga leNzululwazi, ubuChwepheshe kunye noTshintsho kwiiNjongo zoPhuhliso oluZinzileyo (iQonga le-STI)

Kwi 2024 Iforam ye-STI, i-ISC imele uluntu lwezenzululwazi kwihlabathi kwindima yalo njengosihlalo we- I-S&T (iSayensi kunye neTekhnoloji) iQela eliKhulu. IBhunga liququzelele imisitho eliqela esecaleni kunye noluhlu olubanzi lwamaqabane ukugqamisa imiqobo ephambili kunye namathuba okudibanisa isayensi ukuxhasa iiNjongo zoPhuhliso oluZinzileyo (SDGs). Ngokutyunjwa kwe-ISC, izazinzulu ezisuka mbombo zone zamalungu kunye nothungelwano - kuqukwa noMbutho wabaseTyhini kwiNzululwazi yeHlabathi eliPhuhlayo kunye nePlatho yeNzululwazi eVulekileyo yase-Afrika - bamenywa ngabaququzeleli be-UN ukuba bathethe kwiiseshoni ezisesikweni. I-ISC ikwafake igxalaba kwiingxoxo ekujoliswe kuzo malunga nokuba inzululwazi, ubuxhakaxhaka kunye nokuveliswa kwezinto ezintsha kungaxhatshazwa njani na e-Afrika, njengenxalenye yoManyano lweNzululwazi, ubuChwepheshe noTshintsho kuPhuhliso lwe-Afrika, kunye nendima yenzululwazi ngamaxesha obunzima, ngentsebenziswano ne-UNESCO kunye neCODATA.

Inzululwazi kwiForam yezoPolitiko ekwinqanaba eliphezulu

Ngexesha 2024 iQonga lezoPolitiko elikwinqanaba eliphezulu, I-ISC idibanise okwesibini-njalo inzululwazi Usuku ecaleni kwe-Stockholm Environment Institute, i-Sustainable Development Solutions Network, iNkqubo yoPhuhliso lweZizwe eziManyeneyo (UNDP) kunye neSebe leZizwe eziManyeneyo lezoQoqosho kunye neNtlalo. USuku lweNzululwazi lubonelela ngendawo ezimeleyo kubathathi-zigqibo, oosonzululwazi kunye nabachaphazelekayo ukuba babonise indima yenzululwazi ekuqhubeleni phambili ii-SDGs kunye nokucinga ngekamva lophuhliso oluzinzileyo.

Njengabaququzeleli abasemthethweni beQela eliKhulu le-S&T, i-ISC kunye ne-World Federation of Engineering Organisations bakhuphe iphepha lesikhundla, Ukusuka kwisayensi ukuya kwisenzo: Ukuxhamla ulwazi lwenzululwazi kunye nezisombululo zokuqhubela phambili uphuhliso oluzinzileyo noluzinzileyo (2024). Eli phepha lidibanise ubungqina bamva nje bezenzululwazi kwaye laqaqambisa umgaqo-nkqubo-ofanelekileyo kunye nokuqonda okusekwe kubungqina ukukhawulezisa inkqubela ye-SDG.

Imisebenzi yengingqi

Ngowama-2024, iiNdawo ekuGxilwe kuzo zeNgingqi ze-ISC zidlale indima ephambili ekuqhubeleni phambili uthethathethwano lweBhunga kwimimandla yonke, ikhuthaza intsebenziswano yenzululwazi equkayo kunye nokudibanisa aMalungu e-ISC kumathuba acwangcisiweyo. Amanyathelo ommandla axhasa abaphandi bemisebenzi yangaphambili, aqinisa unxibelelwano lwezenzululwazi, akhuthaza ukubona kwangaphambili kwengingqi kwaye afaka igalelo kwiingxoxo zomgaqo-nkqubo wehlabathi.

I-Asia kunye nePasifiki

Isekwe kwi-2023, i-ISC yeNgingqi yeFocal Focal Point ye-Asia kunye ne-Pacific (RFP-AP) ibanjwe yi-Academy yase-Australia yeSayensi, ngenkxaso yemali evela kuRhulumente wase-Australia.

Ukuphehlelelwa kweAkhademi yeSayensi yePasifiki

Ukuqaliswa kwe Pacific Academy of Sciences iphawula isiganeko esibalulekileyo ekomelezeni intsebenziswano yobunzululwazi kunye nobunkokeli kulo mmandla.

Ukwakha kwiingcebiso ezibanzi eziqaliswe kwi-2023, i-ISC yasebenza kulo lonke i-2024 kunye neKomiti yokuSekwa, i-Caribbean Academy yeSayensi kunye neeNgcaciso zayo zeNgingqi ukuze ziqhubele phambili ngokusesikweni.

IAkhademi yaphehlelelwa ngokusesikweni ngo-Okthobha wama-2024 ecaleni kweNtlanganiso yeeNtloko zikaRhulumente zaseSamoa. Idalwe ngenkqubo yokubonisana yengingqi enzulu kwaye ixhaswa ngamaqabane amaninzi kazwelonke nakwamanye amazwe, ibonelela ngezizwe zeSiqithi sePasifiki ngeqonga leziko esele liphelelwe lixesha lokubandakanyeka kwisayensi yehlabathi kunye neengxoxo zomgaqo-nkqubo malunga nemozulu, impilo, iilwandle kunye nokomelela. Isiseko sayo Fellows sele iqalile ukucebisa imibutho yamazwe ngamazwe kuquka i-UN kunye noMbutho wezeMpilo weHlabathi.

Njenge-ankile yeziko elitsha lenzululwazi kwiPasifiki, iAkhademi yokwandisa intsebenziswano yophando lwengingqi, ikhulisa ilizwi lezenzululwazi lamazwe asePasifiki kumaqonga ezizwe ngezizwe, kwaye ixhasa ubungqina bokwenziwa komgaqo-nkqubo kwizinto eziphambili ekwabelwana ngazo ezifana nokomelela kwemozulu, impilo yolwandle kunye nokulungela iintlekele.

Umnqophiso weNzululwazi waseAsia uvunyiwe

IMishini yeNzululwazi yaseAsia yokuZinza, eyilwe ngamaziko ophando akhokelayo kunye neFuture Earth Asia, yakhethwa njengomnye weMishini yeNzululwazi elishumi elinesibini yi-ISC. Ngoku ivunywe yiKomishoni yezoQoqosho kunye neNtlalo ye-UN ye-Asia kunye nePasifiki kwaye ihambelana ne-UN yeShumi yeSayensi yoPhuhliso oluZinzileyo (2024-2033), iMishini ijolise ekukhawuleziseni ukuzinza kwengingqi ngokusebenzisa umgaqo-nkqubo wesayensi olungelelanisiweyo.

Ngokubambisana neFuture Earth Asia, i-ISC's RFP-AP ikhokele intsebenziswanouyilo lwe hub yengingqi  ukuxhasa lo msebenzi. Uthotho lweendibano zocweyo ezibanjwe phakathi kukaSeptemba noNovemba ka-2024, kubandakanywa iintlanganiso ezikwinqanaba eliphezulu eJapan naseThailand, zadibanisa iinkokeli zenzululwazi ukubumba ubume be-hub, ukuchaza izinto eziphambili ngophando kunye nokuphonononga iindlela zolawulo kunye nemigaqo-nkqubo.

Inkqubo yokucebisa kwizifundo

Inkqubo yokuQalwa ye-Asia-Pacific Academic Mentoring Programme iqhagamshele abaphandi bePasifiki bexesha elidlulileyo kunye nabafundi abaphezulu abavela eOstreliya naseNew Zealand, kubandakanya ne-ISC. Fellows. Inkqubo ifumene izicelo ezingama-48 ezivela kubacebisi kunye nama-42 kubacebisi kwaye iya kuqhuba kude kube sekupheleni kuka-2025.

Uqeqesho lweengcebiso zenzululwazi kunye ne-INGSA-Asia

Ukusebenzisana ne-INGSA-Asia (i-International Network for Governmental Science Advice), i-RFP-AP iqalise inkqubo yommandla wonke wokwakha amandla aphantsi kwiingcebiso zesayensi. Amaqumrhu amathandathu kulo lonke elaseIndiya, iMalaysia, iIndonesia kunye nePakistan anikwe inkxaso-mali yembewu ukuze aqhube iindibano zocweyo ezijoliswe kwilizwe elithile malunga nemingeni ecinezelayo yomgaqo-nkqubo, kubandakanywa inkunkuma yeplastiki, ukhuseleko lokutya, imfundo yenzululwazi esisiseko kunye nokulingana ngokwesini kwisayensi. Iworkshop nganye ikhokelwa ekuhlaleni, isekelwe kwiimfuno zoluntu kwaye ikhokelwa ziingcali eziphezulu ze-INGSA-Asia. Bebonke, basebenzisana ngaphezulu kwe-100 lezazinzulu kunye nabaqulunqi bemigaqo-nkqubo kuqeqesho lokuqinisa umgaqo-nkqubo wesayensi ukusuka phezulu ukuya phezulu.

Unxibelelwano kunye noqeqesho lwemidiya

Ngaphezulu kwabaphandi be-600 kulo lonke ummandla bathathe inxaxheba kuqeqesho olunempembelelo enkulu kwisayensi yokubalisa ibali, isicwangciso seendaba zoluntu, ukudala umxholo wevidiyo kunye nokubandakanya idijithali. Ziyilwe ngokubonisana namalungu ommandla, iiseshini zazisekelwe ngokwenkcubeko, zisekwe kuqheliselo kwaye zirhuma kakhulu - zihlala zitsala ama-450+ ababhalisi ngeseshoni nganye. KwiPasifiki, i-RFP-AP isebenzisana namaZiko eMedia yeSayensi yase-Australia naseNew Zealand ukuhambisa uqeqesho lweendaba ezilungiselelweyo, ukubandakanyeka kweendaba kunye nemiboniso ephilayo kwiziganeko zengingqi eFiji, eSamoa naseNiue. Eli nyathelo linike iintatheli zePasifiki kunye nabaphengululi ukufikelela kwi-Scimex, iqonga elinamandla lokusasaza iindaba, kwaye lanceda ukubeka isiseko se-ecosystem yeendaba zenzululwazi eziqhagamshelwe ngakumbi, ezithembekileyo nezithembekileyo kummandla.

I-Latin America kunye neCaribbean

Ukususela kwi-2021, i-Regional Focal Point ibanjwe yi-Academy yaseColombia ye-Exact, Physical and Natural Sciences (ACCEFYN).

I-Regional Focal Point kunye ne-ACCEFYN yaqhubela phambili uthethathethwano malunga ne-Global Knowledge Dialogue eLatin America kunye neCaribbean kwaye ikhokele kwinani lamanyathelo ommandla:

Ukomeleza ujongano lomgaqo-nkqubo wenzululwazi: Ulingo lwengingqi kunye neParlAmericas

Ngo-2024, i-ISC RFP-LAC yaseka intsebenziswano yobuchule kunye neParlAmericas ukulinga inyathelo elitsha elomeleza unxibelelwano lomgaqo-nkqubo wesayensi kwinqanaba lepalamente. Eli linge lijolise ekwakheni amandla kubulungu be-ISC ngelixa kusandiswa ukuqonda kweenkqubo zomthetho kunye neemfuno zomgaqo-nkqubo kwingingqi.

Ukulandela umnxeba ovulekileyo, eli nyathelo lifumene izicelo ze-121 ezivela kwiingcali kulo lonke elaseLatin America kunye neCaribbean, ngoku ezenza uluhlu lweengcali zengingqi ezilungele ukubandakanya ukubonisana nepalamente. Esi sakhiwo siya kwenza ukuba amapalamente abuze imibuzo ekujoliswe kuyo kwaye afumane igalelo elinolwazi olunolwazi oluvela kuluntu lwezenzululwazi - ukukhuthaza ukutshintshiselana ngeendlela ezimbini ngolwazi.

Nangona i-pilot iqala ngokusemthethweni ngo-2025, imisebenzi emibini esisiseko sele yenzekile: incoko yababini yenyani malunga ne-AI kunye nozinzo, kunye nokuthatha inxaxheba kwe-ISC kwiNdibano yama-21 yeParlAmericas Plenary e-Uruguay. Le yokugqibela ivumele i-ISC ukuba ibonise umsebenzi wayo wokubona kwangaphambili kunye nokuxhasa isenzo sowiso-mthetho esinolwazi lwesayensi.

Ukwakha ukomelela kwezenzululwazi kwiSmall Island Developing States

I-ISC RFP-LAC incedise ekuhlanganiseni abathunywa abomeleleyo babameli be-SIDS kwiNkomfa ye-SIDS4 kwaye yaxhasa iSibhengezo sokuXhobisa iNzululwazi ye-SIDS ukuZinzisa.

Le ntsebenziswano yabeka isiseko sesivumelwano esisemthethweni neCaribbean Academy of Sciences kunye neYunivesithi yaseWest Indies, apho iRegional Focal Point ngoku ixhasa ngemali iprojekthi yokomeleza iziseko zophando kunye nokwandisa amandla enzululwazi kulo lonke elaseCaribbean.

Uthethathethwano lomgaqo-nkqubo wenzululwazi kunye nokubona kwangaphambili

I-Regional Focal Point ibambisene zombini ngaphakathi ngokuzisa iimbono zengingqi kuzo zonke iziphumo eziphambili ze-ISC ezifana nezo ziveliswe yiZiko leSayensi yeFutures, kunye nangaphandle kunye neMisebenzi yeSayensi yokuZinza, apho kwakukho izicelo ezininzi ezivela kwi-Latin America kunye nommandla weCaribbean. I-Regional Focal Point ixhase ummandla Iworkshop yokubona kwangaphambili iphuhliswe eBogotá, njengenxalenye yenkqubo yokubona kwangaphambili yehlabathi eyathi i-UNEP yaququzelela ngokubambisana ne-ISC. INdawo ekuGxilwe kuyo kwiNgingqi nayo yaqinisekisa ubungcali bengingqi bumelwe kwitheyibhile ejikelezileyo yeengcaphephe ze-intanethi ebonelele ngengxelo yophuhliso lwengxelo ye-UNDP ye-Spotlight Signals (2024).

Uthethelelo lomgaqo-nkqubo wommandla kunye nothungelwano

Amanyathelo okuGxininiswa koMmandla aqhubele phambili kuphononongo lophando (kunye neGlobal Young Academy kunye ne-InterAcademy Partnership) kunye nokuzinza kolwandle (ngePlatform yaMazwe ngaMazwe yenyathelo lokuZinziswa koLwandle). Kwakhona kwanceda ukuyila umnxeba wengingqi wotyalo-mali kwiinzululwazi ezisisiseko kwaye wacebisa iNgxelo yoPhuhliso oluZinzileyo lwe-Global 2027 kwiinzululwazi zabasetyhini ekuzinzeni.

Ukubeka inzululwazi kwii-ajenda zezopolitiko zengingqi

Ngo-2024, i-ISC RFP-LAC inegalelo elibonakalayo kwiiforamu ezinkulu zengingqi ukuqinisa ujongano lomgaqo-nkqubo wesayensi. Amanqaku aphambili abandakanya ukuthatha inxaxheba kwiForam yeSayensi yaseLatin America kunye neCaribbean eSan Andrés, eColombia, ebone ukuqaliswa ngokusemthethweni kwe-UN yeminyaka elishumi yeeSayensi zoPhuhliso oluZinzileyo; COP16 eCali ngentsebenziswano neNkqubo yaseMontpellier; kunye ne-4th ECLAC (iKomishoni yezoQoqosho yeLatin America kunye neCaribbea) iNkomfa yeSayensi, i-Innovation kunye ne-ICTs e-Bogotá. La magalelo aqinisekisa ukuba inzululwazi yengingqi inelizwi kwiingxoxo eziphambili zamazwe ngamazwe.


Hlala usexesheni ngencwadana zethu