IForam ye-UN Science, Technology and Innovation (STI) liqonga lonyaka leZizwe eziManyeneyo malunga nendlela isayensi, ubuchwepheshe kunye nokuvelisa izinto ezintsha ezinokukhawulezisa ngayo inkqubela phambili kwi-Ajenda ka-2030 kunye neeNjongo zoPhuhliso oluZinzileyo (ii-SDG). Le Foram idibanisa amazwe angamalungu, amaqumrhu e-UN, izazinzulu, iinjineli, uluntu, abavelisi bezinto ezintsha kunye namacandelo abucala.
Ibanjwa minyaka le ngaphambi iForam yezopolitiko ekwinqanaba eliphezulu (i-HLPF), inika ulwazi olusekelwe kwisayensi kunye noyilo olutsha kulandelelwano kunye nophononongo lwe-SDG. Nangona ingeyona indawo yokuxoxisana, idlala indima ebalulekileyo yokubeka ii-ajenda ekubumbeni izinto eziza kuqala kwi-STI kunye nobudlelwane behlabathi.
Usihlalo wayo ngu-Austria kunye neZambia, 11th Iforam ye-STI kuya kwenzeka Ngomhla we-6-7 kuMeyi 2026 at Ikomkhulu leZizwe eziManyeneyo, phantsi komxholo othi: “Isayensi, ubuchwepheshe kunye notshintsho olutshintshayo, olulinganayo nolulungelelanisiweyo kwi-Ajenda ka-2030 kunye nekamva elizinzileyo kubo bonke"kwaye ihambelana ne-SDGs ezihlolwayo kulo nyaka:
I-ISC inegalelo kumxholo wesayensi weForam ngokuhlanganisa ulwazi oluvela kuwo onke amalungu ayo ehlabathi. Icebisa izithethi, ixhasa ukuthatha inxaxheba kwezazinzulu kunye neenkokheli zesayensi, inegalelo kwiiseshoni ezisemthethweni kunye neengxoxo, kwaye iququzelela iziganeko ezisecaleni. Ngale ntsebenziswano, i-ISC isebenza ukuqinisekisa ukuba iimbono zesayensi ezahlukeneyo, ezixubeneyo kunye nezihambelana nomgaqo-nkqubo ziyabonakaliswa kwiingxoxo.
Njengomququzeleli we- IQela eliKhulu leNzululwazi neTekhnoloji yoLuntu, kunye ne I-World Federation of Engineering Organisation (WFEO), i-ISC ikwamele uluntu olubanzi lwezenzululwazi nobunjineli kwiinkqubo ezinxulumene ne-SDG. Kule ndima isemthethweni, ixhasa ukutyunjwa kwezithethi kwaye ihambisa iingxelo kuMazwe angamalungu kwiiseshoni zentlanganiso, inegalelo elicwangcisiweyo elivela kuluntu lwesayensi nobuchwepheshe.
Into eyahlukileyo kwi-ISC ngo-2026 kukuhlanganiswa okucwangcisiweyo kobuchule bePacific, ngokubambisana neRegional Focal Point yayo yeAsia kunye nePacific. Izicwangciso zangoku ziquka ukuxhasa ukuthatha inxaxheba kwezazi zePacific eNew York, ukubonisa ubuchule bazo kwiiseshoni ezininzi, kunye nokubiza umsitho osecaleni okhokelwa yi-ISC.
Le mizamo iphendula kumdla omkhulu ovela kumaqabane e-UN kunye naMazwe angamalungu, kuquka neqela lengxoxo le-Pacific Small Island Developing States elalikhokelwa yiFiji ngo-2026, kwaye lifike ngexesha elifanelekileyo ngenxa yeenkqubo ezizayo ze-UN ezikumgangatho ophezulu malunga nokunyuka kwamanzi kunye nolwandle. I-ISC iya kulungiselela neNcwadi yeeTalente egxininisa iPacific kunye nezinye iingcali eziqokelelwe kwiForam, ukuxhasa ukubonakala kunye nokubandakanyeka kuyo yonke iveki.
| Umhla, ixesha (EST), indawo | inkcazelo |
| 5 May 10: 00 - 11: 15 Igumbi leNkomfa C kwikomkhulu le-UN | isihloko: Isayensi kunye nekamva leNtsebenziswano yaMazwe ngaMazwe Umsitho osecaleni uququzelelwe yiGroup of Friends on Science for Action, apho i-ISC isebenza njengoNobhala-Jikelele weQela kunye ne-UNESCO Esi siganeko siza kuhlola amandla kunye nemida yediplomacy yesayensi kunye nentsebenziswano yesayensi yamazwe ngamazwe ekwenzeni incoko, ukuqinisa intsebenziswano, kunye nokuxhasa ukuthatha inxaxheba okubandakanya wonke umntu kwiinkqubo zesayensi zehlabathi. Abameli be-ISC: UKartik Sheth, uprofesa oncedisayo kwiYunivesithi yaseGeorgetown, umseki kwi-CEO kunye ne-Empowered Earth Alliance, owayesakuba yi-Associate Chief Scientist kwi-NASA UEliala Fihaki, uMlawuli oLawulayo, iKollective Consult |
| 5 May 13: 15 - 14: 40 Umsebenzi osisigxina weMaldives | isihloko: Ukusebenzisa iiTekhnoloji zeDijithali ukuze kuphuculwe ukuJongwa kweZibonakaliso zeSDG Umsitho osecaleni oququzelelwe yiZiko loPhando lwaMazwe ngaMazwe leeNkcukacha eziBalulekileyo zeNjongo zoPhuhliso oluZinzileyo (i-CBAS), iSebe lezoQoqosho nezeNtlalo leZizwe eziManyeneyo (i-UNDESA), uMsebenzi oSisigxina weRiphabliki yaseMaldives kwiZizwe eziManyeneyo kunye ne-International Society for Digital Earth Abameli be-ISC: Awnesh Singh, IZiko leeNkqubela eziZinzileyo (CSF), kwiYunivesithi yaseMzantsi Pacific, eFiji UChristina Newport, IYunivesithi yaseAuckland kunye neAkairo Consulting |
| 6 May 08: 15 - 09: 30 Ukuthunyelwa kwe-EU kwi-UN | Isihloko: Isayensi yeFrontier ye-SDGs: Ukuguqula uPhando oluPhambili lube yiNtshukumo yeHlabathi nge-GSDR 2027 Umsitho osecaleni oququzelelwe yiManyano yaseYurophu, iBhunga loPhando lwaseYurophu kunye neZiko loPhando eliHlangeneyo Ingxoxo iya kugxininisa indlela iindlela zotshintsho ezisekelwe kwiimbono zesayensi, ezidityaniswe nabachaphazelekayo kwaye zixhaswa yimali edibeneyo, ezinokuguqulela ngayo iinjongo zikarhulumente zibe yiprojekthi ezinokutyalwa imali, iimfuno zozinzo lwexesha elide zibe ziimpahla ezihambelana nengxowa-mali, kunye nemingcipheko ekhoyo ibe yimingcipheko enikwa ixabiso elifanelekileyo kwaye yabelwe. Abameli be-ISC: UProf. Robbert Dijkgraaf, UMongameli onyuliweyo weBhunga leSayensi yeHlabathi |
| 6 May 13: 15 - 14: 45 Igumbi leNkomfa D kwikomkhulu le-UN | Isihloko: Kwi-Water's Edge: Ukunyuka koMgangatho woLwandle, uKhuseleko lwaManzi kunye neZinto eziPhilayo kwiPasifiki Umsitho osecaleni uququzelelwe yiBhunga leSayensi yeHlabathi kunye ne-ISC Regional Focal Point ye-Asia kunye nePasifiki, uMsebenzi oSisigxina wase-Australia kwi-UN kunye noMsebenzi oSisigxina waseFiji kwi-UN. Le seshoni izisa iinyani zoluntu zokunyuka kolwandle, igxininisa amazwi namava asePacific. Isebenzisa isayensi yamva nje, ihlola indlela ukunyuka kolwandle okusongela ngayo ukufikelela emanzini acocekileyo, ukhuseleko lokutya, impilo kunye nococeko kuluntu lonke lwasePacific. Iza kubonisa izixhobo ezintsha, ezikhokelwa yiPacific kunye nezisombululo eziqhutywa ekuhlaleni zokuziqhelanisa, ukubeka esweni kunye nokwenza izigqibo. Okokugqibela, ijolise ekuchongeni amathuba acacileyo entsebenziswano yamazwe ngamazwe, utyalo-mali kunye nokulungelelaniswa kwemigaqo-nkqubo ukuxhasa ikamva elizinzileyo lePacific. Abameli be-ISC: URobert Dijkgraaf, uMongameli onyuliweyo, iBhunga leSayensi yeHlabathi kunye noMphathiswa weMfundo, iNkcubeko kunye neSayensi waseNetherlands Awnesh Singh, IZiko leeNkqubela eziZinzileyo (CSF), kwiYunivesithi yaseMzantsi Pacific, eFiji UEliala Fihaki, IKollective Konsult UChristina Newport, IYunivesithi yaseAuckland kunye neAkairo Consulting |
| 6 May 13: 15 - 14: 45 Igumbi leNkomfa C kwikomkhulu le-UN | Isihloko: Ubunjineli bendalo esakhiweyo esizinzileyo nesizinzileyo ngexesha lotshintsho lobuchwepheshe Umcimbi osecaleni weQela eliPhambili leSayensi neTekhnoloji yoLuntu (i-STC MG), eliququzelelwa yi-World Federation of Engineering Organisations (i-WFEO) kunye neBhunga leSayensi yeHlabathi (i-ISC) Abameli be-ISC: UVanessa McBride, UMlawuli weSayensi, iBhunga leSayensi yeHlabathi (ISC) |
| 6 May 15: 00 - 18: 00 Igumbi leNkomfa 4 kwikomkhulu le-UN | Isihloko: Ukuguqula iinkqubo zamanzi ngeteknoloji yesayensi kunye nokuvelisa izinto ezintsha Iseshoni epheleleyo yeForam ye-STI Le seshoni inomxholo iza kuhlola indlela isayensi, ubuchwepheshe kunye nokuvelisa izinto ezintsha (STI) ezinokukhawulezisa ngayo inkqubela phambili kumanzi nococeko. Iphaneli 1 igxile kuphuhliso lwamva nje lwe-STI oluxhasa ukufumaneka kwamanzi kunye nolawulo oluzinzileyo (SDG 6), oluhambelana neNgqungquthela Yamanzi ye-UN ka-2026. Iphaneli 2 ihlola amathuba e-STI kwiziseko zophuhliso zamanzi kunye nokunikezelwa kweenkonzo (SDGs 9 kunye ne-11). Abameli be-ISC: UJames WaddellIgosa leSayensi kunye neGosa loNxibelelwano lwe-ISC eNew York |
| 7 May 15: 00 - 17: 15 Igumbi leNkomfa 4 (iPlenary) | Isihloko: Ukubumba ikamva lesayensi, ubuchwepheshe kunye nophuhliso oluzinzileyo ngamaxesha okungaqiniseki notshintsho Iseshoni epheleleyo yeForam ye-STI Le seshoni enomxholo iza kuqwalasela indlela isayensi, ubuchwepheshe, kunye nokuvelisa izinto ezintsha (STI) ezinokunceda ngayo abenzi bezigqibo ukuba balindele kwaye baphendule kwiingozi zenkqubo kuphuhliso oluzinzileyo kwixesha lotshintsho olukhawulezileyo. Iingxoxo ziza kujongana nokuqinisa umbono, ulawulo, ukuthembana, ukucwangcisa ngokusebenzisa imephu yeendlela ze-STI, kunye nentsebenziswano yamazwe ngamazwe ukuqhuba ukuveliswa kwezinto ezintsha, kuquka ubukrelekrele bokwenziwa, ekujoliseni ukuqina, ubulungisa, kunye nokuzinza ukuya kuthi ga kwi-2030 nangaphaya. Abameli be-ISC: URobert Dijkgraaf, uMongameli onyuliweyo, iBhunga leSayensi yeHlabathi kunye noMphathiswa weMfundo, iNkcubeko kunye neSayensi waseNetherlands |
Eli phepha lihlaziywa rhoqo kwisikhokelo seforam ye-STI. Ukuze ufumane okungakumbi ngokubandakanyeka kwe-ISC kwiinkqubo zemigaqo-nkqubo yehlabathi kunye namanyathelo anxulumene ne-UN, jonga i-athikili yethu ezinikeleyo. Inzululwazi yokwenza umgaqo-nkqubo osekwe kubungqina iphepha, okanye Qhagamshelana nathi.
I-ISC iya kumelwa yi:
Ifoto ngu UTimo C. Dinger on Unsplash