sayina

Ikamva Lethu lixhomekeke kuthi: Ukutshintsha kwemozulu ye-Antarctic kunye nokusingqongileyo

U-Johanna Grabow kunye no-Alice Oates be-ISC's Affiliated Body, iKomiti yeNzululwazi yoPhando lwe-Antarctic, isikhumbuza ngobungozi be-Antarctica kwixesha lethu lokutshintsha kwemozulu.

I-Antarctica, elona zwekazi lisemazantsi eMhlabeni, likhaya leminye yemimangaliso yendalo emangalisayo yehlabathi. Nangona kunjalo, ikwangomnye wemimandla esesichengeni sokutshintsha kwemozulu. Njengoko amaqondo obushushu ehlabathi eqhubeka nokunyuka, impembelelo kwi-Antarctica kunye neelwandle eziyingqongileyo iya kuba nzulu. Ukuqaqambisa le mpembelelo, iKomiti yeNzululwazi yoPhando lwe-Antarctic (SCAR) isebenze noososayensi kwihlabathi liphela ukuvelisa Utshintsho lweMozulu ye-Antarctic kunye ne-Environment Decadal Synopsis (ACCE). Ingxelo inika isishwankathelo sophando lweshumi leminyaka, kwaye izahluko zayo ezisibhozo zishiya indawo encinci yamathandabuzo: ilizwekazi lase-Antarctic liyafudumala, kwaye ngokunjalo kuLwandle oluMazantsi oluyingqongileyo.

Ukutshintsha kweMozulu kunye ne-Antarctica

Ukutshintsha kwemozulu kuneempembelelo ezibalulekileyo kumkhenkce wase-Antarctica, imozulu kunye nobomi, kunye neziphumo ezifikelela kude zehlabathi. Ingxelo ye-ACCE inikezela ngokufutshane, i-synopses edibeneyo yokuqonda kwangoku, iingcebiso ezicacileyo zezenzo zokujongana notshintsho, kunye neengcebiso zophando olongezelelweyo. Kubalulekile ukuba siqonde ukuba olu tshintsho luthetha ntoni kwi-Antarctic kunye nehlabathi liphela - kunye nento esinokuyenza. Ingxelo yayikhokelwa nguNjingalwazi weYunivesithi yaseMonash uSteven Chown, uMlawuli woKhuseleko lweKamva lokuSingqongileyo lwase-Antarctica (SAEF) kunye noMongameli odlulileyo we-SCAR.

Ukunxibelelana neNzululwazi ebalulekileyo

Ingxelo ye-ACCE yaphuhliswa kwiNtlanganiso yokuNxibelelana yeSivumelwano sowama-2022 e-Antarctic eBerlin, eyilelwe ukunxibelelana namaQela eSivumelwano ukuba singxamiseke kangakanani na isenzo sokunciphisa iimpembelelo zehlabathi zokutshintsha kwemozulu e-Antarctica nakuLwandle lwaseMazantsi. Nangona kunjalo, umyalezo wengxelo ngowokufuneka kwabelwane ngawo ngokubanzi kangangoko kunokwenzeka. Ukuza kuthi ga ngoku, i-SCAR ivelise i-animation eshwankathela imiyalezo ephambili evela kwingxelo, kunye nefomathi ebandakanyayo eyilelwe ukufikelela kubaphulaphuli abatsha.

Dlala ividiyo

Upopayi ushwankathela impembelelo yokutshintsha kwemozulu kwiindawo ezahlukeneyo zenkqubo yehlabathi, ngeendlela eziqhagamshelwe ngokunzulu kwi-Antarctica kunye noLwandlekazi lwaseMazantsi:

  • I-atmosphere: Ukwanda kweegesi ze-greenhouse kunye namaqondo obushushu e-atmospheri kuchaphazela iziganeko ze-atmospheri, ezifana namaza obushushu, imvula, neepateni zomoya.
  • Iilwandle: ULwandlekazi lwaseMazantsi yenye yezona ndawo zitshona kakhulu zekhabhoni emhlabeni, kwaye uphando luyafuneka ukuqonda ukuba oku kuzichaphazela njani na iilwandlekazi zehlabathi kunye nemozulu.
  • I-Cryosphere: Kubalulekile ukuqonda indlela i-Antarctic cryosphere - equka umkhenkce wolwandle, i-permafrost, kunye neeshelufu zomkhenkce - eguqukayo ekuphenduleni utshintsho lwe-atmospheric kunye nolwandle.
  • Inqanaba loLwandle: Icwecwe lomkhenkce lase-Antarctic ligcina amanzi awoneleyo ukunyusa umgangatho wolwandle oluphakathi ngeemitha ezingama-58 ukuba lunyibilike ngokupheleleyo. Kufuneka siqonde ukuba icwecwe lomkhenkce liphendula njani kutshintsho lwemozulu kunye nokuba oku kunokuchaphazela njani amanqanaba olwandle ehlabathi.
  • Ubomi baseLwandle kunye noBomi beTerestrial: Utshintsho kwimozulu yase-Antarctica inempembelelo kwiintlobo zezityalo ezihlala apho, uninzi lwazo oluqhelaniswe ngokukodwa nokusingqongileyo kwe-Antarctica. Iintlobo ezifana nekrill, ilitye lembombo elibalulekileyo kwi-ecosystem ye-Antarctic, sele ichatshazelwa kukutshintsha kwemozulu.
I-Infographic ishwankathela uphando oluphambili kwingxelo ye-ACCE, eveliswe ngumbhali-mbhali wengxelo uLaura Phillips (iYunivesithi yaseMonash)

Ikamva Lethu Lixhomekeke Kuthi

Lilonke, ingxelo ye-ACCE sisikhumbuzo esimangalisayo seempembelelo zokutshintsha kwemozulu kwiplanethi yethu kunye nesidingo esicinezelayo sokuthatha amanyathelo. Njengoko le ngxelo iqukumbela, “ikamva le-Antarctica linxulunyaniswa ngokungenakuphikiswa nekamva lenkqubo yemozulu yehlabathi, yaye imingeni yokusabela kutshintsho lwemozulu iya kufuna intsebenziswano nentsebenziswano engazange ibonwe ngaphambili.”

Ukutshintsha kwemozulu kuya kuba neziphumo kwi-Antarctica kunye noLwandle lwaseMazantsi, uninzi lwazo sele silubona namhlanje. Noko ke, akukabikho xesha lide lokuthabatha inyathelo. Kufuneka sihlangabezane kwaye sigqithe kwiithagethi zokukhutshwa kwerhasi yegreenhouse yesiVumelwano seMozulu saseParis - kwaye sikwenze oko ngokukhawuleza.

Ikamva lethu lixhomekeke kuthi.


Malunga ne-SCAR

The IKomiti yezeNzululwazi ngoPhando ngeAntarctic (i-SCAR) ngumbutho onomxholo weBhunga lezeNzululwazi laMazwe ngaMazwe, kwaye wadalwa ngo-1958. I-SCAR inoxanduva lokuqalisa, ukuphuhlisa nokulungelelanisa umgangatho ophezulu wophando lwenzululwazi lwamazwe ngamazwe kummandla we-Antarctic (kubandakanywa noLwandlekazi oluMazantsi), kunye nendima ye Ummandla we-Antarctic kwinkqubo yoMhlaba. I-SCAR inikezela ngeenjongo kunye neengcebiso ezizimeleyo zesayensi kwiiNtlanganiso zeSivumelwano se-Antarctic kunye neminye imibutho efana ne-UNFCCC kunye ne-IPCC kwimiba yesayensi kunye nolondolozo oluchaphazela ulawulo lwe-Antarctica kunye noLwandle lwaseMazantsi kunye nendima yommandla we-Antarctic kwinkqubo yoMhlaba.

Ingxelo yokucaphula: Chown, SL, Leihy, RI, Naish, TR, Brooks, CM, Convey, P., Henley, BJ, Mackintosh, AN, Phillips, LM, Kennicutt, MC II & Grant, SM (Eds.) (2022) ) Utshintsho lweMozulu ye-Antarctic kunye nokusiNgqongileyo: I-Synopsis yeminyaka elishumi kunye neeNgcebiso zokuSebenza. IKomiti yeNzululwazi kuPhando lwe-Antarctic, eCambridge, eUnited Kingdom.