sayina

Vula ujikelezo lwesayensi: ngoMeyi 2023

Njengoko sifika embindini wonyaka, sihlala sihlaziyekile ngenkangeleko yesayensi ekhula ngokukhawuleza. Kolu hlelo, uMoumita Koley ubamba iminyhadala ebalulekileyo, amathuba, kunye nofundo lwenyanga edlulileyo. Kwangaxeshanye, u-Ismael Rafols uzisa ugxininiso lwethu kwicala elibalulekileyo kodwa elihlala lingahoywa kwisayensi evulekileyo- ukukhuthaza imisebenzi eyomeleza ukubandakanyeka kwabemi.

Ukubona iNzululwazi eVulekileyo njengamava adityanisiweyo: Iphupha lam leSayensi eVulekileyo lelinye lolwazi oluphumayo kunye nokuqukuqela njengamanzi kwihlathi elishinyeneyo nelinezinto eziphilayo: amanzi akuyo yonke indawo ehlathini, hayi nje aqukuqela kwimisinga kunye nemilambo kodwa nangaphakathi kwezigidi zeentlobo ezenza ihlathi. Ukuba ulandela lo mzekeliso, oku kuthetha ukuba iNzululwazi eVulekileyo ayiphelelanga nje ekufikeleleni kulwazi lwenzululwazi yangaphandle kodwa malunga nolwazi njengamava aphilayo kunye namava adibeneyo: malunga nabemi ngokuthatha isigqibo malunga nokuba loluphi uhlobo lolwazi olufunekayo, ukuthatha inxaxheba ekudalweni kwayo, kunye nokuzuza kulo. .

Mhlawumbi kwiminyaka eyi-100 eyadlulayo, umntu unokuxolelwa ngokucinga ukuba ukufikelela kulwazi kunokwanela ukuxhasa uphuhliso lwabantu. Kodwa kumashumi eminyaka adlulileyo, sifunde ukuba itekhnoloji idla ngokusabela kwiimfuno zabadali bayo. Ngoko ke, ukuze inzululwazi ibe nokusasazwa okubanzi kweenzuzo, kuyimfuneko ukuba nefuthe elibanzi loluntu kwisayensi - malunga nemiba efundwayo kunye nendlela efundwa ngayo kwaye ihlolwe ngayo.

Yiyo loo nto iSincomo se-UNESCO seSayensi eVulekileyo yabeka ngokucacileyo 'uthethathethwano lwabadlali boluntu' kunye 'nothethwano nezinye iinkqubo zolwazi' njengeentsika zeNzululwazi eVulekileyo. Inzululwazi evulelekileyo akwanelanga ukukhuthaza ukusasazwa ngokulinganayo ngakumbi kweenzuzo zenkqubela phambili yenzululwazi.

Intsingiselo yolu qondwa ngokubanzi lweNzululwazi eVulekileyo yimfuneko yokulungelelanisa amanyathelo omgaqo-nkqubo notyalo-mali kwiNzululwazi eVulekileyo ukusuka kugqaliselo lwangoku kwiziphumo (umzekelo, upapasho loFikelelo oluVulekileyo) kunye neziseko zokuxhasa imisebenzi ekufutshane nabemi. Oku kunokubandakanya, umzekelo, imisebenzi efana nentatho-nxaxheba yabachaphazelekayo ekusekweni okuphambili kwimiba yokusingqongileyo, ukubandakanyeka kwesigulane kuphando lwezempilo, okanye utshintshiselwano ngolwazi lwemveli kulawulo lwamahlathi. Kungolu thethwano nabathathi-nxaxheba abohlukeneyo apho inzululwazi inokusebenzela iminqweno yesininzi kunye neemfuno zoluntu.

Ismael Ràfols

U-Ismael Ràfols ukhokela USihlalo we-UNESCO kwiiyantlukwano kunye nokuBandakanya kwiSayensi yeHlabathi kwiziko lezeNzululwazi neTekhnoloji kwiYunivesithi yaseLeiden, eNetherlands. Usebenza kumgaqo-nkqubo wesayensi ukuphuhlisa iindlela ezintsha zoku S&T izalathisi, usebenzisa ingxubevange-indlela ukwazisa uvavanyo, ukubona kwangaphambili, kunye nezicwangciso zophando. U-Ismael uye wabandakanyeka kwiingcebiso zomgaqo-nkqubo wokubeka iliso kunye nezalathi zeSayensi eVulekileyo nge UNESCO kwaye i Komishoni yaseYurophu.


Amabali amakhulu kwiSayensi eVulekileyo

AbaPhathiswa beSayensi be-G7 babeka phambili iSayensi eVulekileyo

  • AbaPhathiswa beSayensi kunye neTekhnoloji be-G7 badibana eJapan ukusuka kwi-12 ukuya kwi-14 ngoMeyi 2023. Isibhengezo esihlangeneyo esivela kwintlanganiso sigxininise ukubaluleka kweSayensi eVulekileyo, sigxininisa izinto eziphambili ezintathu eziphambili: ukuqhubela phambili iziseko zesayensi evulekileyo, uhlengahlengiso lweendlela zokuvavanya uphando, kunye nokuqhuba uphando kuphando ukubumba. imigaqo-nkqubo yesayensi esekwe kubungqina. Eminye imiba enxulumeneyo eboniswe kwi-ajenda ye-G7 yinkululeko yezemfundo, ubandakanyo, ukhuseleko lophando, imfezeko yenzululwazi, kunye nentsebenziswano yamazwe ngamazwe. 

IBhunga Lihlaba ikhwelo loFikelelo oluVulekileyo kunye noHlengahlengiso kwiiNdlela zokuPapasha ezifundweni 

  • IBhunga leManyano yaseYurophu yamkelwa izigqibo 'kupapasho oluphezulu, oluselubala, oluvulelekileyo, oluthembekileyo nolunobulungisa,' kugxininiswa imfuno yopapasho olungenzi ngeniso, oluvulelekileyo, kunye nemodeli yopapasho olunefomathi ezininzi. akukho zindleko zababhali okanye abafundi. Ukongeza, ikhuthaze imigaqo-nkqubo yesizwe yokufikelela okuvulelekileyo kunye namanyathelo enkxaso afana ne-Open Research Europe kunye nokusetyenziswa kwesoftware evulelekileyo. Ibonise imfuneko yokuqeqesha abaphandi kwizakhono zokuphonononga oontanga kunye namalungelo epropathi enomgangatho ophezulu wokuqonda. 

Utyalo-mali kwi-Open Infrastructure ufumana i-1M yeedola kwi-Mellon Foundation ukulinganisa ii-COIs 

  • Tyala imali kwi-Open Infrastructure ifumene isibonelelo se-$1M kwi Mellon Foundation ukwakha iKhathalogu yeeNkonzo eziVulekileyo zeziSeko ezinguNdoqo (Ii-COI) kunye nokuvavanya iimodeli ezibalulekileyo zokugcina iziseko zophuhliso ezivulekileyo. Esi sibonelelo siza kuxhasa uphuhliso olongezelelweyo kunye nokuveliswa kwee-COI kunye novavanyo lwemizekelo ebalulekileyo kunye nezicwangciso zokwandisa iqela labatyali-mali kwiziseko ezingundoqo ezivulekileyo. 

INkomfa yeSayensi yaseYurophu kwiSayensi eVulekileyo: iiNgcebiso kunye neeNgcaciso 

  • Inzululwazi yaseYurophu isingathe inkomfa yeentsuku ezimbini kwisayensi evulekileyo ngo-Okthobha wama-2022 eBrussels, eBelgium, nakwi-intanethi. Esi siganeko sahlanganisana kufutshane nabathathi-nxaxheba be-600, kubandakanywa izithethi zeengcali ze-36, ukuxoxa ngesayensi evulekileyo kunye nendima yayo eYurophu kunye nelizwe lophando lwehlabathi. Inkomfa iqaqambise ukubaluleka kweNzululwazi eVulekileyo, ngelixa ukuphunyezwa okungalinganiyo kwamanyathelo esayensi evulekileyo kwavela njengeyona nto ixhalabisayo.

I-EU ukuxhasa uFikelelo oluVulekileyo ngaphandle kwemirhumo yoMbhali 

  • I-European Union (EU) ithathe inyathelo elibalulekileyo ekwenzeni ufikelelo oluvulelekileyo kumanqaku ejenali asuka kuphando oluxhaswa nguwonke-wonke njengesiqhelo. Kuyilo lwakutsha nje, i-EU ivumile okwethutyana ukuxhasa imifuziselo yopapasho lwabafundi abangajonganga nzuzo abangahlawulisi babhali naziphi na iintlawulo. IBhunga loorhulumente bamazwe angamalungu e-EU limiselwe ukwamkela isikhundla kamva ngoMeyi, kulandela isivumelwano sobugcisa. Esi sigqibo sinamandla okuchaphazela kakhulu upapasho lwabafundi bezorhwebo, njengoko sikhuthaza abaphandi ukuba bathathe ezinye iimodeli zokupapasha kwaye baphephe nakuphi na ukulibaziseka okubangelwa yi-embargoes.

INgxowa-mali yeSizwe yaseFransi yeNzululwazi eVulekileyo (i-FNSO) iphinde yaqinisekisa ukuzibophelela kwiZiseko zoPhuhliso lweNzululwazi eVulekileyo yeHlabathi  

Iminyaka emithandathu yoPhando oluVulekileyo lweWelcome: Ubukho obunamandla kuPapasho loFikelelo oluVulekileyo 

  • UPhando oluVulekileyo lweWellcome lubhiyozele isiganeko salo seminyaka emithandathu njengeqonga elibalaseleyo elixhasa abaphandi abaxhaswa nguWellcome kwiindlela zokupapasha eziselubala nezivulelekileyo. Iqonga liye labona ukukhula okubonakalayo, kunye nokunyuka kwamaphepha apapashiweyo ukusuka kwi-121 kwi-2017 ukuya kwi-363 kwi-2021 kunye ne-315 ngo-2022. Lo mkhwa ubonisa ukunyuka kwehlabathi jikelele kunye nokwamkelwa kokupapasha ukufikelela okuvulekileyo, kubonakaliswa ngokunyuka okukhulu kwe-81% yegolide. amanqaku ofikelelo oluvulekileyo kwihlabathi liphela phakathi kuka-2017 no-2022. 

IiDyunivesithi zase-UK zityikitya isivumelwano seminyaka emithathu sokuFikelela okuVulekileyo kunye neSpringer Nature 

  • Iiyunivesithi zase-UK zenze isivumelwano esitsha seminyaka emithathu kunye neSpringer Nature ngaphezulu kwezihloko ezingama-2,500, ezikhokelwa ngu. Jisc. Isivumelwano, esibandakanya iNdalo, kunye neejenali zophando lweNdalo, ziya kunceda ukunciphisa iindleko kunye nokukhawulezisa ukufikelela okuvulekileyo kwangoko. Isivumelwano sidibana ne iimfuno yabaphandi kunye namaziko abo ukuthobela izigunyaziso zofikelelo oluvulelekileyo lwabaxhasi bophando kunye nokonga iindleko. Nangona kunjalo, iindleko eziphezulu kunye nokungafihli okulinganiselweyo kwiintlawulo zokulungiswa kwamanqaku e-Springer Nature kuphakamise inkxalabo phakathi kwabachaphazelekayo. 

IiNdlela eziLahlekisayo zoNxulumano zonyusa amaRanga kwiiDyunivesithi zaseSaudi, zityhila iNgxelo yoPhando  

  • Ingxelo yakutshanje SIRIS Academic uye wafumanisa into ephathelele kubaphandi abacatshulwe kakhulu (HCRs) abatshintshe umanyano lwabo oluphambili kwiidyunivesithi zaseSaudi ukunyusa umgangatho wabo wehlabathi. Ngaphandle kokuba ngabaphandi abandwendwela okanye oogxa bophando, ezi HCRs zidwelise iidyunivesithi zaseSaudi njengeyona nto iphambili ekudibaneni kwazo, nto leyo ekhokelela ekunyukeni okuphezulu kumanqanaba eyunivesithi ezithathela ingqalelo iimpembelelo zokucaphula zabaphandi. Le ngxelo iqaqambisa imfuneko yokunyuka kophononongo kunye nokuthembeka ekuvavanyeni amaziko ophando kwaye ibongoza ukuba kuphononongwe kwakhona ukuthembela kumanqanaba okuvavanya ukusebenza kweziko. 

INkundla yamaDatshi iXhasa Ukurhoxiswa kweDyunivesithi yePh.D. Isidanga kwityala lokungaziphathi kakuhle 

  • Inkundla yakutshanje yaseDatshi lawula uye waxhasa iYunivesithi yaseWageningen sigqibo ukurhoxisa iPh.D. isidanga kumhlaba wokwenziwa kwedatha. Eli tyala lalibandakanya umfundi oziphumo zophando zakhe zafunyaniswa zingenakuphinda zenziwe ngabaphandi abangoogxa bakhe. Isigqibo senkundla siqaqambisa igunya leyunivesithi lokurhoxisa izidanga ngenxa yokuziphatha kakubi, nto leyo emisela umzekelo wamatyala afanayo kwixesha elizayo. Kuphuhliso olufanayo, iyunivesithi yaseJapan igqibe ekubeni sirhoxise isidanga sobugqirha yomfundi owayesakuba ngumfundi owafunyaniswa ebandakanyeka kumfanekiso kunye negrafu yokukhohlisa kwi-dissertation kunye namaphepha amabini apapashiweyo.

IKomishoni yaseKhanada ye-UNESCO Ibhengeza ukuqeshwa koSihlalo wokuQala we-UNESCO kwiSayensi eVulekileyo 

  • UVincent Larivière uqeshwe ngowokuqala Usihlalo weUNESCO kwiSayensi eVulekileyo yiKhomishini yaseKhanada yeUNESCO. Uphando lukaSihlalo, olwenziwa ngentsebenziswano namahlakani ezizwe ngezizwe, luya kugxila ekuqhubeleni phambili ukuqonda inzululwazi evulelekileyo kunye nefuthe layo ekusasazweni kolwazi lwezenzululwazi. 

I-WHO ityhila i-Revolutionary Open-Access Health Data Platform: Ukuvala iGlobal Health Data Gaps  

  • Ukuvala ibhulorho idatha yezempilo yehlabathi izikhewu, uMbutho wezeMpilo weHlabathi (i-WHO) uqalise iqonga lokuguqula idijithali, idatha.who.int. Eli qonga libandakanya konke linika ufikelelo oluvulelekileyo kwii-WHO's idatha yezempilo, ukuqinisa ukungafihli kunye nokusebenziseka ngokujonga izinto ezintsha kunye nemetadata. Le portal iyilelwe ukusebenza njengowona vimba wedatha yezempilo yoluntu uphela, iqulethe idatha kuzo zontandathu iilwimi ezisemthethweni ze-UN, ilandela imimiselo yokufomatha yasekhaya, kwaye ibeka phambili ukufikeleleka kubasebenzisi, kubandakanywa abo banengxaki yokubona, yemoto, kunye nokuphazamiseka kwengqondo.

Vula imisitho yeNzululwazi kunye namathuba 

  • Register ukuzibandakanya Iseshini yokuMamela i-White House malunga "namathuba eNzululwazi aVulekileyo oQeqesho kunye noKwakha amandla: Iimbono ezivela kuPhandi we-Early Career"-Uluntu oluxhasayo 12 Juni 2023 ngo 13:00 ET.
  • Uthungelwano lwaseYurophu lokuLungiselela iZibonelelo eziVulelekileyo kwiMfundo (ENCORE+) uququzelela a umsitho obonakalayo enesihloko esithi “OER as a Catalyst for Innovation in Higher Education” on 15 Juni 2023 ngo-14:00 CEST.  Register.
  • I-CRAFT-OA uququzelela a webinar ngentsebenziswano nezinye iiprojekthi ezimbini ezixhaswa ngemali yiHORIZON yaseYurophu: DIAMAS kwaye PALOMERA on 20 Juni 2023 ngo-13:00 CEST. Abathathi-nxaxheba baya kuba nethuba lokubandakanya ezi projekthi zintathu kunye nombono wabo wopapasho oluqhutywa luluntu oluqhutywa luluntu. Bhalisa. 
  • The OSSci Reproducible Science Interest Group imiselwe ukuphehlelelwa Isilimela. Eli qela linomdla liya kubelana ngezibonelelo, ukuchonga amanqaku entlungu, kunye nokuphuhlisa nokuphumeza izisombululo ezinokwenzeka kunye. Unomdla? Ngenisa i Isicelo seQela loMdla le-OSSci ifomu.
  • ISimpoziyam ye-IEEE yokusungulwa kweNzululwazi yoMthombo oVulekileyo (OSS) –Nge-6 kaJulayi 2023 eChicago, I-IL (njengenxalenye yeeNkonzo ze-IEEE) - iya kubonisa impembelelo yeteknoloji yomthombo ovulekileyo kwinkqubela phambili yesayensi. Ungeniso ngoku luvulelekile kwiiMbasa zokuQalwa ze-IEEE OSS kunye noMboniso weOSS.
  • Ukubhiyozela uNyaka wama-2023 weNzululwazi eVulekileyo, NASA kwaye CERN babambe umsitho onesihloko esithi “Ukukhawulezisa ukwamkelwa kweNzululwazi eVulekileyo"Isuka I-10-14 Julayi 2023 kwiCERN eGeneva, eSwitzerland. Faka ngokuthatha inxaxheba kude 
  • Inkomfa yama-27 yeZizwe ngeZizwe kwiSayensi, iTekhnoloji kunye neZalathi zokuQala (STI 2023) iya kubanjwa 27-29 Septemba 2023 eLeiden. CWTS iya kuququzelela inkomfa ngentsebenziswano ne ENID imowudi ye-hybrid. Uhlelo lowama-2023 lugxile ekuphuculeni iindlela zovavanyo lwabafundi ngokujonga utshintsho lwenkcubeko.
  • The I-Global Summit kwi-Diamond Open Access iya kwenzeka ukusuka kwi-23 ukuya kwi-27 ka-Okthobha ngo-2023 eToluca (eMexico) kwaye iququzelelwe ngokudibeneyo yiRedalyc, UAEMéx, AmeliCA, UNESCO, CLACSO, UÓR, ANR, coAlition S, OPERAS neSayensi Yurophu. Register.
  • Iziko loLwazi kunye neThala leeNcwadi, iGandhinagar, eGujarat, eIndiya, liququzelela iSimpoziyam yaMazwe ngaMazwe ye-26 kwiiTess kunye neeDissertations ze-Electronic, ETD 2023, ngexesha 26-28 Okthobha 2023. Ngenisa izindululo zakho amaphepha.

Amathuba emisebenzi


Izifundo zethu ezilishumi eziphezulu zeSayensi eVulekileyo zifundeka

  1. Ukusuka kwiSibhengezo ukuya kwiPhulo leHlabathi: ishumi leminyaka yeDORA
  2. Uphando lwezeNzululwazi luya luwohloka
  3. OA kaThixo Teeering House of Cards 
  4. Ngaba Inzululwazi Icotha Kakhulu Ukutshintsha Ihlabathi?
  5. Ukubawa kakhulu': Ukuhamba ngobuninzi kwiGlobal Science Journal Over 'Unethical' Fees 
  6. Idatha eneMigaqo: Indlela yokuba ULUNGILE, kwaye kutheni kufuneka UKHATHALE 
  7. ISayensi eVulekileyo: Isikhokelo esiSebenzayo saBaphandi be-Early-Career
  8. I-Smart Yedwa, iGcime Kunye
  9. (Ayi-)Ngenzuzo kuPhando
  10. Ukuzoba Imigca yokuwela kubo: Indlela abapapashi abahamba ngayo ngaphaya kwemigaqo emiselweyo 

umfanekiso nge Solen Feyissa on Unsplash.